|
5362 Sayılı
Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu
Kanun No : 5362
Kabul Tarihi : 7.6.2005
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. — Bu Kanunun amacı; esnaf ve sanatkârlar ile bunların
yanlarında çalışanların meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak,
meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine
uygun olarak gelişmelerini ve meslekî eğitimlerini sağlamak, meslek
mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü
ve güveni hâkim kılmak, meslek disiplini ve ahlâkını korumak ve
bu maksatla kurulan tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğindeki
esnaf ve sanatkârlar odaları ile bu odaların üst kuruluşu olan birlik,
federasyon ve Konfederasyonun çalışma usûl ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2. — Bu Kanun, esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında
çalışanlar ve esnaf ve sanatkârlar tarafından kurulan esnaf ve sanatkârlar
odaları ile bu odaların üst kuruluşları olan birlik, federasyon
ve Konfederasyon hakkında uygulanır.
Tanımlar
MADDE 3. — Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun,
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon
Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup,
ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran
ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda
olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına
göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat
sahibi kimseleri,
b) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
c) Genel Müdürlük: Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Esnaf ve Sanatkârlar
Genel Müdürlüğünü,
d) Oda: Esnaf ve sanatkârların kuracakları ihtisas ve karma esnaf
ve sanatkârlar odalarını,
e) İhtisas Odası: Aynı meslekte faaliyette bulunan esnaf ve sanatkârların
bir araya gelerek il merkezlerinde veya ilçelerde kurmuş oldukları
esnaf ve sanatkârlar odalarını,
f) Karma oda: İhtisas odası kurabilecek sayıya ulaşamayan değişik
mesleklerdeki esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek kuracakları
odaları,
g) Şube: Birlik tarafından oda kurulamayan ilçelerde açılacak ve
buradaki esnaf ve sanatkârların işlemlerini yürütecek hizmet birimlerini,
h) İrtibat bürosu: İhtisas odalarının ve ilçelerdeki karma odaların
çalışma bölgeleri içerisinde açacakları büroları,
ı) Birlik: Aynı ilde kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının, aralarındaki
dayanışmayı temin etmek ve bu odaların il genelinde işbirliği ve
ahenk içerisinde çalışmalarını ve gelişmelerini sağlamak ve o ilin
esnaf ve sanatkârlarını temsil etmek amacıyla il merkezlerinde kuracakları
esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini,
j) Federasyon: Aynı meslek dalında kurulan esnaf ve sanatkârlar
odalarının, üyelerinin meslekî yönden ihtiyaçlarını karşılamak,
çalışmalarını ve gelişmelerini ülke genelinde işbirliği ve ahenk
içerisinde yapabilmelerini sağlamak amacıyla, kuracakları esnaf
ve sanatkârlar federasyonlarını,
k) Konfederasyon: Esnaf ve sanatkârlar odaları, birlikleri ve federasyonları
arasında birliği temin, gelişme ve ilerlemeyi sağlamak ve genel
olarak esnaf ve sanatkârların çalışmalarını meslekî yönden ve kamu
yararına uygun olacak şekilde düzenlemek ve bu hususta gerekli görülecek
her türlü tedbiri almak ve teşebbüste bulunmak, meslekî eğitimlerini
geliştirmek, esnaf ve sanatkârları yurt çapında ve uluslararası
düzeyde temsil etmek, sorunlarının çözümü için ulusal ve uluslararası
kurum ve kuruluşlar nezdinde gerekli girişimlerde bulunmak, ulusal
ekonomideki gelişmelere paralel olarak lüzumlu görülecek meslekî
tedbirleri almak ve Bakanlık tarafından esnaf ve sanatkârlarla ilgili
verilecek görevleri yapmak üzere kurulan Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonunu,
l) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları: Oda, birlik, federasyon
ve Konfederasyonu,
m) Sicil: Bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere
birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak kurulan Esnaf ve Sanatkâr
Sicili Müdürlüğünü,
n) Sicil Gazetesi: Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini,
o) Asgari ücret: Onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan brüt
asgari ücreti,
p) Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanı: Esnaf ve sanatkâr
meslek kuruluşlarının işlemlerinin ve verilecek hizmetlerin elektronik
ortamda yapılmasını sağlayan sistemi,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları
BİRİNCİ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Odası
Odaların kuruluşu
MADDE 4. — Odalar, oda kurulmak istenen yerde çalışmakta olan sanat,
hizmet ve meslek sahipleri ile esnaftan en az beşyüz kişinin isteği
ve Bakanlık izni ile kurulur. Oda unvanında esnaf, sanatkâr veya
esnaf ve sanatkâr ibaresi yer alır.
Oda kuruluşu ile ilgili olarak mülki idare amirliğine verilecek
müracaat dilekçesine Bakanlık tarafından Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanında hazırlanmış örneğine uygun düzenlenen oda kuruluş
tutanağı ve oda ana sözleşmesi eklenir. Ayrıca oda kurucu üyelerinin
tüm bilgilerinin eksiksiz olarak Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanına girişi yapılır. Oda kuruluş tutanağı ve ana sözleşmesi,
sicil müdürünün gözetiminde tanzim ve imza edilir. Oda kuruluş işlemlerinin
gerçeğe uygun olup olmamasından sicil müdürü sorumludur.
Mülki idare amirliği onbeş gün içinde kuruluş talebini inceler
ve görüşü ile birlikte kuruluş belgelerini noksansız olarak Bakanlığa
gönderir. Bakanlık kuruluş talebi hakkında ilgili birliğin görüşünü
alır. Bakanlık bir ay içinde kuruluş için izin verip vermediğini
bildirmediği takdirde oda kurulmuş sayılır.
Kurulan odanın üyeleri arasında olup diğer odalardan ayrılmış olanların
eski odalarındaki üyeliği sona erer ve dosyası üyesi olduğu yeni
kurulan odaya bir ay içinde devredilir.
Karma odalarda, odanın talebi ve birliğin onayı ile meslek komiteleri
kurulabilir.
Odaların çalışma bölgesi
MADDE 5. — Odaların çalışma bölgesi, bulundukları ilçenin idari
sınırlarıdır.
Birden fazla ilçe bulunan büyükşehir il merkezlerinde kurulan odaların
çalışma bölgesi büyükşehire dahil ilçelerin idari sınırlarıdır.
Aynı çalışma bölgesinde, faaliyet konusu aynı olan birden fazla
oda kurulamaz.
Çalışma bölgesi odaların faaliyet sınırlarını belirler, esnaf ve
sanatkârların meslekî faaliyetleri çalışma bölgesi ile sınırlandırılamaz.
Odalar, her türlü sorumluluk kendilerine ait olmak kaydıyla çalışma
bölgesi içinde birlikten izin alarak irtibat bürosu açabilirler.
Odaya kayıt
MADDE 6. — Esnaf ve sanatkârların sicile kayıtları yapılmadıkça,
hiçbir şekilde odaya kaydı yapılamaz. Sicile kayıt olan esnaf ve
sanatkârlara ait bilgiler sicil tarafından; elektronik ortamda,
iş yerlerinin bulunduğu yerdeki, iş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının
bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına;
meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanların bilgileri
ise karma odaya kayıt için gönderilir. İlgili oda yönetim kurulu,
bu kişilerle ilgili üyelik kararlarını ilk toplantısında alır.
Oda kuruluş yeter sayısına ulaşılamadığı için oda kurulması mümkün
olmayan yerlerdeki esnaf ve sanatkârların kayıtları birlik marifetiyle
tutulur. Esnaf ve sanatkârlara odalarca verilen hizmetler, ilçelerde
şube açmak suretiyle birlik tarafından verilir.
Aynı iş yerinde birden fazla konuda faaliyet gösteren esnaf ve
sanatkârlar esas faaliyeti ile ilgili odaya kayıt olurlar. Ancak,
üye isterse yükümlülüklerini yerine getirmek kaydıyla diğer faaliyetleriyle
ilgili odalara da sicil marifetiyle kayıt yaptırabilir.
Esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı olanlar, Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliği bünyesindeki ticaret ve sanayi odasına, ticaret
odasına, sanayi odasına, deniz ticaret odasına; bu odalara kayıtlı
bulunanlar ise esnaf ve sanatkârlar odasına kaydedilemezler. Sermaye
şirketlerinin ortakları, başkaca esnaf ve sanatkârlık faaliyeti
olmadıkça, sadece şirket ortaklığı sebebiyle hiçbir şekilde esnaf
ve sanatkârlar odalarına üye kaydedilemezler.
Üyelik şartları
MADDE 7. — Oda üyeliği için aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak veya yabancı devlet tabiiyetinde
bulunmakla beraber Türkiye'de sanat ve ticaret yapıyor olmak.
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak.
c) Vergi mükellefi olmak ya da vergiden muaf olmak.
d) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıtlı
olmamak.
Üyeliğin son bulması
MADDE 8. — Aşağıda belirtilen durumlarda üyenin oda kaydının silinmesine
yönetim kurulu tarafından karar verilir, durum sicile bildirilerek
kaydın silinmesi temin edilir ve kaydı silinen üyeye oda tarafından
on gün içinde üyenin odaya bildirdiği iş yeri veya ikamet adresine
yazılı olarak bildirilir.
a) Daimi olarak odanın çalışma bölgesi dışına çıkanlar.
b) 7 nci maddede belirtilen şartlardan herhangi birini kaybedenler
veya bu şartlardan herhangi birine sahip olmadığı sonradan anlaşılanlar.
c) Sanat ve mesleğini yapmaktan sürekli olarak men edilenler.
d) Vergi mükellefiyetini sildirenlerden altı ay içinde tekrar vergi
mükellefiyeti tesis ettirmeyenler.
Üyelikleri sicil tarafından silinenlerden, üye niteliğini tekrar
kazananların oda üyeliği sicil tarafından tekrar tesis edilir. Bu
şekilde üyeliği tekrar tesis edilen üyenin daha önce kazanmış olduğu
hakları aynen devam eder. Ancak, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
yetkili organlarında görevli olup da oda üyeliği yukarıdaki sebeplerden
dolayı kesintiye uğrayanların yetkili organlardaki görevleri de
kendiliğinden sona erer. Bu kişiler üyeliklerini tekrar kazanmış
olsalar dahi o döneme ilişkin yetkili organ üyelikleri devam etmez.
Odaların organları
MADDE 9. — Oda organları şunlardır:
a) Genel kurul: Genel kurul toplantı tarihinden en az altı ay önce
odaya kaydolmuş ve Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından,
ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından alınacak,
genel kurul toplantısına katılacaklar listesine dahil olan üyelerden
oluşur.
b) Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere, üye sayısı 1000'den
az olan odalarda yedi, üye sayısı 1000-2000 olanlarda dokuz, 2000'den
fazla olan odalarda onbir kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda
yedek üye seçilir.
c) Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek
üye seçilir.
Oda genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 10. — Oda genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Oda başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu asıl ve yedek
üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço
ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu programda yer alacak
olan üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını
ve tahmini bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit
edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde
kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Bakanlıkça düzenlenen oda ana sözleşmesinde değişiklik yapılması
hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan alınacak ön izne dayanarak
karar vermek.
g) Odanın meslekî faaliyet alanını ilgilendiren konuda kurulabilecek
federasyona kurucu olma hususunda alınan yönetim kurulu kararını
onaylamak.
h) Bakanlıktan alınan ön izne dayanarak fesih teklifi hakkında
karar vermek.
ı) İmkânları nispetinde öncelikle faaliyet alanları ile ilgili
branşlarda olmak üzere öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri
safi gelirlerinin %10'unu geçmemek kaydıyla kamu yararına faaliyet
gösteren kuruluşlara ve belge veya diğer kanıtlara dayandırılmak
kaydıyla muhtaç durumdaki oda üyelerine yardımda bulunulmasına karar
vermek.
j) Bağlı olduğu birliğin muvafakati alınmak şartıyla kuruluş amacını
gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt alım ve
satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına karar vermek.
k) Bağlı olduğu birliğin muvafakati alınmak kaydıyla üyelerinin
müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak
ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak
amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve
kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve
öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar ve bu konudaki
işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
l) Yönetim kurulu tarafından teklif edilen uyulması zorunlu meslekî
kararları kabul ya da reddetmek.
Oda yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 11. — Oda yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Oda işlerini mevzuat ve genel kurul kararlarına uygun olarak
yürütmek.
b) Bakanlığın mevzuat gereği vereceği görevleri yerine getirmek.
c) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alacak
olan üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını
ve tahmini bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak.
d) Uyulması zorunlu meslekî kararları almak hususunda, bağlı bulunduğu
birliğe iletilmek üzere genel kurula teklifte bulunmak.
e) Oda üyelerinin sicillerini tutmak ve bu bilgileri Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında güncelleştirerek eksiksiz ve doğru olarak
her an hazır halde bulundurmak, üyeler tarafından talep edilen belgeleri
bilgisayar ortamında düzenlemek, ayrıca üyelerinin çalışma konuları
hakkında resmî makamlarca istenilecek bilgileri vermek.
f) Oda üyelerinin çalışma konularına giren hususlarda haklarını
korumak için resmî ve özel kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmak,
üyelerinin meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda, adli ve
idari yargı mercileri önünde oda başkanı marifetiyle odayı temsil
etmek.
g) Oda üyelerinden yıllık aidatları elektronik ortamda tahsil etmek,
h) Üyelerin, çalışma konularına giren işlerde gelişmelerini sağlamak
ve ihtiyaçlarını karşılamak bakımından, gerekli tedbirleri almak,
kurslar düzenlemek ve bu konuda ihtiyaç duyulan tesisleri kurmak
üzere genel kurula teklifte bulunmak, bu bilgileri Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip etmek.
ı) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek temsilciyi atamak
ve görevlendirmek.
j) Bakanlıktan ön izni alınmış oda ana sözleşmesi değişikliklerini
genel kurula teklif etmek.
k) Genel sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma
ve görevlerine son verilmesine karar vermek, personele ait bilgileri
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip
etmek.
l) Oda üyelerince üretilen mal ve hizmetlerin kalitesini, standartlarına
ve sağlık koşullarına uygun şekilde üretilip üretilmediğini ve ücret
tarifelerine uyulup uyulmadığını ilgililerin başvurusu üzerine veya
doğrudan veya uzman kimseler aracılığı ile kontrol etmek, ayrıca
meslekî teamüle aykırı davranışları belirlenen üyelere yazılı ihtarda
bulunmak, tekrarı halinde ilgilileri birlik disiplin kuruluna bildirmek,
tüketicilerin korunması için gerekli tedbirleri almak ve üyeleri
hakkında bu konuda odaya yapılan şikâyetleri incelemek.
m) Oda üyeleri ve müşterileri arasında çıkacak anlaşmazlıkları
çözümlemek, ceza gerektiren hallerde konuyu birlik disiplin kuruluna
sevk etmek.
n) Muhasebe işlemlerini bilgisayar ortamında yerine getirmek ve
üyelerin talebi doğrultusunda düzenlenen ve onanan belgeleri bilgisayar
sisteminden yararlanarak vermek.
o) Mesleğe yeni girecek esnaf ve sanatkârlara meslekî eğitimler
vererek, ticari faaliyetlerine başlayabilmeleri ve iş yeri açma
ruhsatları için ilgili belediyeye verilmek üzere meslekî yeterlik
belgesi vermek; üyelerine meslekî konularda danışmanlık yapmak.
p) İlçelerde, oda üyelerinin müşterileriyle ilişkisinde ortaya
çıkan uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal ettirilmiş
ise bu hakem heyetlerine üye görevlendirmek.
r) Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar,
genel kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün içinde bağlı
bulunduğu birliğe ve federasyona göndermek.
Oda denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 12. — Oda denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların
yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b) Oda işlemlerinin mevzuat ve oda ana sözleşmesi çerçevesinde
yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c) Bakanlık ve oda üst kuruluşları tarafından verilen görevlerin
yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Odanın yıllık aidatlarının üyelerden zamanında tahsil edilip
edilmediğini kontrol etmek ve odanın işlem ve hesapları hakkında
genel kurula rapor vermek.
e) Odanın üye kayıtlarının Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında,
yeterli bilgileri haiz şekilde tutulmasını kontrol etmek.
f) Genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden
(d) ve (f) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine getirirler.
Resmî ve özel kuruluşlarla ilişkiler
MADDE 13. — Resmî ve özel kuruluşlarca, tacir ve sanayiciden meslekî
faaliyetleri ile ilgili olarak istenilen ve 18.5.2004 tarihli ve
5174 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde öngörülen belgeler, esnaf
ve sanatkârlar için mensup oldukları oda tarafından düzenlenir ve
verilir.
Resmî makamlarca, esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyetlerini
ilgilendiren hususlarda alınacak kararlarda, ilgili odanın mütalaasından
faydalanılır ve kurulacak komisyonlara oda temsilcisinin katılması
zorunludur.
Belediyeler; ruhsat verebilmek için iş yeri açmak veya meslekî
faaliyette bulunmak isteyen esnaf ve sanatkârlardan sicil tasdiknamesi
ile üye olduklarına dair ilgili oda belgesini istemek zorundadırlar.
Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri,
esnaf ve sanatkâr kredi ve kefalet kooperatifleri ve bankalar oda
üyeleri ile ilgili ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde üye olduklarına
dair ilgili oda belgesini istemek zorundadırlar.
Odaların gelirleri
MADDE 14. — Odaların gelirleri şunlardır:
a) Kayıt ücreti.
b) Yıllık aidat.
c) Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri karşılığında düzenlenecek
ve onanacak belgeler ile yapılan hizmetler karşılığında alınacak
ücretler.
d) Meslekî yeterlik belgesi ücretleri.
e) Yayın gelirleri.
f) Sınav ücretleri.
g) Oda amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların ve iştiraklerin
gelirleri.
h) Oda tarafından düzenlenecek danışmanlık, eğitim, kurs ve sosyal
faaliyet gelirleri.
ı) Muhasebe işlerinin yapılmasından elde edilen gelirler.
j) Faiz ve diğer gelirler.
k) Bağış ve yardımlar.
Fesih, tasfiye ve iptal
MADDE 15. — Odaların fesih sebepleri şunlardır:
a) Üye mevcudunun yüzden aşağıya düşmesi.
b) Bakanlıkça yapılacak uyarıya rağmen mevzuata aykırı genel kurul
kararlarının iki ay içinde düzeltilmemesi.
c) Konfederasyonca tespit edilen yıllık zorunlu giderleri karşılayacak
miktarda gelir sağlayamadığının birlik tarafından tespit edilmesi
üzerine yapılacak yazılı uyarıya rağmen odanın mali durumunun bir
yıl içinde iyileştirilememesi.
d) Odanın faaliyet alanına giren hususlardan aynı meslek koluna
mensup esnaf ve sanatkârların zamanla ayrı oda kurmaları sonucu,
kalan üye sayısının ikiyüzden aşağı düşmesi.
Odalar yukarıda yazılı sebeplerle Bakanlığın teklifi üzerine yetkili
asliye hukuk mahkemesi kararıyla fesih olunur.
Yukarıdaki hükümlere göre feshedilen odaların bağlı oldukları birlikçe
görevlendirilecek heyet tarafından, borçları kendi varlığından ödenip,
alacakları tahsil edildikten ve tasfiye giderleri de karşılandıktan
sonra kalacak meblağ ile ayni haklar, heyet tarafından tutanakla
birliğe devredilir. Kuruluşu yapılan odanın, daha sonra kuruluşunun
usule uygun olmadığının anlaşılması halinde süre kaydı aranmaksızın
odanın kuruluşu Bakanlık tarafından iptal edilir. Odanın kuruluş
işleminin iptali halinde ise, odanın mal varlığı birliğe devredilir.
Fesih olan veya kuruluşu iptal olan odaların üye kayıt defterleri
birlik tarafından muhafaza edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birlikleri
Birliklerin kuruluşu
MADDE 16. — Her il merkezinde bir esnaf ve sanatkârlar odaları
birliği kurulur.
Bakanlıkça hazırlanan örneğe uygun olarak düzenlenmiş birlik ana
sözleşmesi bir dilekçe ile o yer valiliğine verilir. Valilik onbeş
gün içerisinde gerekli araştırmasını yaparak kuruluş onayı için
belgeleri Bakanlığa gönderir.
Birlik, ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onaylanmasını müteakip
kurulmuş olur. Birlik kuruluşlarında Konfederasyon görüşü alınır.
Bir ilde birden fazla birlik kurulamaz.
Birliğin çalışma bölgesi
MADDE 17. — Birlik çalışma bölgesi kurulduğu ilin idari sınırlarıdır.
Çalışma bölgesindeki odalar faaliyetlerinden dolayı birliğe karşı
sorumludurlar.
Birliğe kayıt
MADDE 18. — Odalar, çalışma bölgesi içinde bulundukları birliğe,
birliğin kuruluşunu takip eden bir ay içinde, yeni kurulan odalar
da kuruldukları tarihten itibaren aynı süre içinde kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt zorunluluğunu yerine getirmeyen odalar birlik tarafından resen
kaydedilir ve bu durum ilgili odaya yazılı olarak bildirilir.
Birliğin organları
MADDE 19. — Birlik organları şunlardır:
a) Genel kurul : Genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş
olan odaların başkan ve yönetim kurulu üyeleri ile birliğin görevde
bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden oluşur.
b) Başkanlar kurulu : Birliğe üye odaların başkanlarından oluşur.
c) Yönetim kurulu : Başkan dahil olmak üzere oda sayısı 25 ve daha
az olanlarda beş, 26-50 olanlarda yedi, 51-120 olanlarda dokuz,
121 ve daha fazla olanlarda onbir kişiden oluşur ve genel kurul
üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı
sayıda yedek üye seçilir.
d) Denetim kurulu : Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilecek oda sayısı 50 ve daha az olanlarda
üç, 51 ve daha fazla olanlarda beş kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek
üye seçilir.
e) Disiplin kurulu : Oda sayısı 50 ve daha az olanlarda üç, 51
ve daha fazla olanlarda beş kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda
yedek üye seçilir.
Birlik genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 20. — Birlik genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birlik başkanını, yönetim, denetim ve disiplin kurulu asıl ve
yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço
ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alacak
olan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit
edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde
kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Bakanlıkça düzenlenen birlik ana sözleşmesinde değişiklik yapılması
hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan alınacak ön izne dayanarak
karar vermek.
g) İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri
safi gelirlerinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu yararına hizmet
eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe imkânları elverişli
olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla ayni
ve nakdî yardımda bulunulmasına karar vermek.
h) Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her
türlü taşıt alım ve satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para
alınmasına karar vermek.
ı) Üye odaların ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak,
meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel menfaatlere
uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş
veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına
uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya
karar vermek ve bu konuda işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna
yetki vermek.
j) Faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında güncelleyerek tutmak.
Birlik başkanlar kurulu
MADDE 21. — Birlik başkanlar kurulu; istişare organı olup, birlik
çalışma bölgesindeki esnaf ve sanatkâr ile odalara ilişkin meseleler
hakkında birlik yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunur.
Birlik yönetim kurulu başkanı, başkanlar kurulunun da başkanıdır.
Başkanın bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen birlik yönetim
kurulu başkan vekili başkanlık eder.
Kurul, üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa eylül ayında kendiliğinden
toplanır ve gerektiğinde birlik başkanının veya başkanlar kurulunun
çoğunluğunun yazılı çağrısı ile her zaman toplanabilir.
Birlik yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 22. — Birlik yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birlik işlerini mevzuata ve genel kurul kararlarına uygun olarak
yürütmek.
b) Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat gereği verilecek görevleri
yerine getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bütçeyi, bilanço ve gelir ve
gider tablolarını hazırlamak ve genel kurula sunmak.
d) Odaların çalışmalarının mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları
içinde yürütülmesini sağlamak üzere gerekli görülecek zamanlarda,
işlemlerini incelemek ve alınması gerekli tedbirler hakkında bildirimde
bulunmak.
e) Odalar hakkında lüzumlu bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanında düzenli olarak tutulmasını sağlamak ve resmî dairelerin
bu husustaki isteklerini yerine getirmek.
f) Odaların gelişmesini sağlamak, ihtiyaç ve güçlüklerini gidermek
için gerekli tedbirleri almak, bu konuda resmî ve özel merciler
nezdinde teşebbüslerde bulunmak, genel meslekî menfaatlerini ilgilendiren
konularda adli ve idari yargı mercileri önünde birlik başkanı marifetiyle
birliği temsil etmek.
g) Odalarda ve odalar arasında çıkan olumsuzluk ve anlaşmazlıklarla
ilgili olarak düzenlenen raporları incelemek ve konuyu çözüme kavuşturmak.
h) Odaların, kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul
ve her türlü taşıt alım ve satımı ile ödünç para alınması; şirket,
vakıf ve kooperatif kurma ve kurulu bulunanlara katılma yönündeki
taleplerini incelemek ve karar vermek.
ı) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek temsilciyi atamak
ve görevlendirmek.
j) Genel sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma
ve görevlerine son verilmesine karar vermek ve personele ait bilgileri
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip
etmek.
k) Çalışma bölgesi içindeki meslekî teamül, gelenek ve uyulması
zorunlu meslekî kararları kendi görüşü ile birlikte Konfederasyona
iletmek.
l) Birlik katılma payının ve kayıt ücretinin üye odalardan elektronik
ortamda tahsilini sağlamak.
m) Esnafın işyeri açması, kapatması veya meslek değiştirmesi ile
ilgili işlemlerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından takibini
yaparak sicil işlemlerinin yerine getirilmesini sağlamak.
n) Odalardan gelen esnaf ve sanatkârlara ait şikâyetleri incelemek
ve neticelendirmek ya da gerek görülmesi halinde konuyu Konfederasyona
intikal ettirmek.
o) İllerde, esnaf ve sanatkârların müşterileriyle ilişkisinde ortaya
çıkan uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal ettirilmiş
ise bu hakem heyetlerine üye görevlendirmek.
p) Üyesi olan odalara, bu odaların mevcut üyelerine ve esnaf ve
sanatkârlık faaliyetine yeni başlayacak kişilere danışmanlık hizmeti
vermek.
r) Üye odalardan gelen yıl sonu bilanço ile gelir ve gider cetvellerini
incelemek, odalara yol gösterici tavsiyelerde bulunmak ve 15 inci
maddenin (c) bendine göre değerlendirmek; bilanço ve gelir ve gider
hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar, genel kurul evrakını ise
genel kurulu takip eden on gün içinde Konfederasyona göndermek.
Birlik denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 23. — Birlik denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel kurul kararlarının yönetim
kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b) Birlik işlemlerinin mevzuat ve birlik ana sözleşmesi çerçevesinde
yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c) Bakanlık ve Konfederasyon tarafından mevzuat gereği verilen
görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Birlik kayıt ücreti ve katılma paylarının üye odalardan zamanında
tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve birliğin işlem ve hesapları
hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Birliğe bağlı odaların hesap ve işlemlerini Bakanlığın isteği
üzerine incelemek.
f) Genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden
(d) ve (f) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine getirirler.
Disiplin kurulu ve disiplin cezaları
MADDE 24. — Birlik disiplin kurulu birliğe bağlı oda üyelerinin
meslekî faaliyetleri sırasında meslek ahlakı ile bağdaşmayan hareket
ve işlemlerini soruşturmaya ve durumun niteliğine ve ağırlık derecesine
göre bu maddede belirtilen disiplin cezalarını vermeye yetkilidir.
Disiplin kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Disiplin
kurulunun sekreterlik işleri birlik tarafından yerine getirilir.
Disiplin kurulu üyeleri arasında eksilme olduğu takdirde, yedek
üyelerden genel kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği
halinde listeye göre sırayla disiplin kurulunca yazılı olarak disiplin
kuruluna çağrılır.
Üyenin yazılı savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Disiplin
kurulunun yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma
yapmayan üye, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Disiplin kurulu kendilerine intikal eden ihbar ve şikâyetleri en
çok bir ay içinde soruşturmaya başlar ve en geç üç ay içinde sonuçlandırır.
Disiplin kurulunca verilen cezalar on gün içinde ilgililere yazılı
olarak tebliğ edilir. İlgililer bu karara karşı tebellüğ tarihinden
itibaren onbeş gün içinde yetkili idare mahkemesine dava açabilirler.
Davanın açılmış olması idarece verilen cezanın yerine getirilmesini
durdurmaz. Dava, zaruret görülmeyen hallerde, evrak üzerinden inceleme
yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Yetkili idare mahkemesince
verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine başvurulabilir.
Bölge idare mahkemesinin verdiği kararlar kesindir.
Oda üyelerine birlik disiplin kurulunca verilecek cezalar şunlardır:
a) Uyarma cezası: Meslek şeref ve haysiyetine uygun düşmeyen hareketleri
olan, odaya olan üyelik görev ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen,
üyesi olduğu oda ve diğer esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarının
itibarını zedeleyici fiilde bulunan ve sözler sarf eden, müşteri
veya diğer kişilerle olan ilişkilerinde terbiye ve nezakete aykırı
davranışlarda bulunan üyenin, meslekî faaliyetinde ve davranışlarında
daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Üye,
bir yıl içinde uyarma cezası gerektiren fiili tekrarlaması halinde
kınama cezası ile tecziye edilir.
b) Kınama cezası: Müşterilerine ve diğer kişilere olan taahhütlerini
yerine getirmeyen veya bunlara karşı haksız ithamda bulunan, müşterilerini
ve diğer kişileri kandıran, nizami ölçü ve tartı aletlerini bilerek
kullanmayan üyeye meslekî faaliyetinde ve davranışlarında kusurlu
olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Üye, bir yıl içinde kınama cezasını
gerektiren fiili tekrarlaması halinde para cezası ile tecziye edilir.
c) Para cezası: Üyenin, Bakanlık, o yer idare amiri, esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşları tarafından mevzuata uygun olarak alınmış kararlara
aykırı hareket etmesi ve mükerrer kınama cezası almasından dolayı,
para cezası ile cezalandırılmasıdır. Para cezaları birliğe gelir
kaydedilir. Verilecek para cezası 61 inci maddeye göre belirlenen
yıllık aidatın iki katıdır. Üyenin para cezası verilmesini gerektiren
eylem ve davranışlarının, aynı eylem ve davranış olmasına bakılmaksızın
bir yıl içinde tekrarında, verilecek ceza yıllık aidatın beş katı
olarak uygulanır.
d) Geçici veya uzun süreli oda üyeliğinden çıkarma cezası: Üyenin,
esnaf ve sanatkâr sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz
kızartıcı ve utanç verici hareketlerde, huzur, sükûn ve çalışma
düzenini bozucu eylem ve davranışlarda bulunması karşısında oda
üyeliğinden geçici veya uzun süreli olarak çıkarılması, bu süre
içerisinde meslekî faaliyetini yürütememesidir.
Geçici çıkarma cezası bir aydan az, altı aydan fazla; uzun süreli
çıkarma cezası altı aydan az, iki yıldan fazla olamaz.
Birliğin gelirleri
MADDE 25. — Birliğin gelirleri şunlardır:
a) Birliğe bağlı odalardan alınacak kayıt ücreti.
b) Birliğe bağlı odalar tarafından ödenecek katılma payları.
c) Yayın gelirleri.
d) Bağış ve yardımlar.
e) Birlik amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların ve
iştiraklerin gelirleri.
f) Birlik tarafından verilecek danışmanlık ve düzenlenecek sosyal
faaliyet gelirleri.
g) Birlik tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, sergi ve fuarlardan
sağlanacak gelirler.
h) Para cezaları.
ı) Konfederasyonca belirlenen ücret tarifelerine göre düzenlenecek
ve onanacak belge ile hizmet karşılığı gelirleri.
j) Sicile ilk kayıt ücreti.
k) Sicil harçlarından alınacak paylar.
l) Faiz ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Federasyonu
Federasyonun kuruluşu
MADDE 26. — Federasyon kurulabilmesi için ülke genelinde aynı meslek
dalında kurulmuş olan odaların %60'ının genel kurullarının federasyon
kurulması yönünde karar almaları ve kurucu oda adedinin 40'dan az
olmaması şarttır.
Kurucular, Bakanlıkça hazırlanmış örneğe uygun olarak düzenleyecekleri
federasyon ana sözleşmesini bir dilekçe ile birlikte Bakanlığa verirler.
Federasyon kuruluşlarında Konfederasyonun görüşü alınır.
Federasyon; ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından
sonra kurulmuş olur. Aynı faaliyet konusunda birden fazla federasyon
kurulamaz.
Federasyonların merkezi Ankara'dadır.
Federasyona kayıt
MADDE 27. — Federasyon kurulduktan sonra aynı meslek dalında kurulmuş
bulunan veya sonradan kurulacak odalar, kuruluş tarihinden itibaren
bir ay içinde federasyona kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt zorunluluğunu yerine getirmeyen odaların kayıtları federasyon
tarafından resen yapılır ve ilgili odaya yazılı olarak bildirilir.
Federasyonun organları
MADDE 28. — Federasyon organları şunlardır:
a) Genel kurul: Federasyon genel kurul tarihinden en az altı ay
önce kurulmuş olan odaların yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile
federasyonun görevde bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu
üyelerinden oluşur.
b) Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere, oda sayısı 75 ve daha
az olanlarda dokuz, 76-125 olanlarda onbir, 126 ve daha fazla olanlarda
onüç kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
c) Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek
üye seçilir.
Federasyon genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 29. — Federasyon genel kurulunun başlıca görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Federasyon başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu asıl
ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço
ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alan
eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi incelemek,
aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit
edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde
kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Üye odalarda ve üye odalar arasında meslek ve sanatlarının yürütülmesi
yönünden çıkacak olumsuzlukları ve anlaşmazlıkları çözüme kavuşturmak
ve üye odaların uyması zorunlu meslekî kararların alınmasını sağlamak
üzere Konfederasyona teklifte bulunmak.
g) Üye odalar ve mensuplarının meslekî gelişme ve ihtiyaçlarının
karşılanmasını sağlamak maksadıyla gerekli tedbirleri almaya ve
bu konuda gereken kurs, seminer, fuar ve benzeri kültürel ve sosyal
faaliyetlerde bulunmaya, tesisler kurmaya, Konfederasyonun uygun
görüşü ile Bakanlıktan izin alarak uluslararası kuruluşlara üye
olmaya karar vermek.
h) İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri
safi gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu yararına hizmet eden
kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe imkânları elverişli
olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla ayni
ve nakdî yardımda bulunulmasına karar vermek.
ı) Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her
türlü taşıt alım satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına
karar vermek; bütün bu faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
j) Üye odaların ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak,
meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel menfaatlere
uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş
veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına
uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya
karar vermek ve bu konudaki işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna
yetki vermek.
Federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 30. — Federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Federasyon işlerini mevzuata ve genel kurul kararlarına uygun
olarak yürütmek.
b) Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat gereği verilecek görevleri
yerine getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak
eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi hazırlamak
ve genel kurulun onayına sunmak.
d) Mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları içinde yürütülmesini
sağlamak üzere, gerekli görülecek zamanlarda, üye odaların çalışmalarını
inceleyerek alınması gerekli idari ve mali tedbirler hakkında bildirimde
bulunmak ve odanın bağlı bulunduğu birliğe bilgi vermek.
e) Federasyonda çalışan personel ile odalarla mensupları hakkındaki
lüzumlu bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında düzenli
olarak tutulmasını sağlamak ve resmî dairelerin bu husustaki taleplerini
yerine getirmek.
f) Üyesi olan odalar ve mensuplarının meslekî bilgi ve eğitim çalışmalarını
temin etmek, resmî ve özel merciler nezdinde gerekli girişim ve
temaslarda bulunmak, mensuplarının genel meslekî menfaatlerini ilgilendiren
konularda adli ve idari yargı mercileri önünde federasyon başkanı
marifetiyle federasyonu temsil etmek.
g) Genel sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma
ve görevlerine son verilmesine karar vermek.
h) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek temsilcileri atamak
ve görevlendirmek.
ı) Üye odaların gelişmesi için lüzumlu ve yararlı tedbirleri almak
ve gereken tesisleri kurmak.
j) Federasyon katılma payının ve kayıt ücretinin üye odalardan
elektronik ortamda tahsilini sağlamak.
k) Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar,
genel kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün içinde Konfederasyona
göndermek.
Federasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 31. — Federasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların
yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b) Federasyon işlemlerinin mevzuat ve federasyon ana sözleşmesi
çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c) Bakanlık ve Konfederasyon tarafından mevzuat gereği verilen
görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Federasyon kayıt ücreti ve katılma paylarının üye odalardan
zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve federasyonun
işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden
(d) ve (e) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine getirirler.
Federasyonun gelirleri
MADDE 32. — Federasyonun gelirleri şunlardır:
a) Federasyona bağlı odalardan alınacak kayıt ücreti ve katılma
payları.
b) Yayın gelirleri.
c) Bağış ve yardımlar.
d) Federasyonun amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların
ve iştiraklerin gelirleri.
e) Federasyonca düzenlenecek sosyal faaliyet gelirleri.
f) Federasyon tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, sergi ve
fuarlardan sağlanacak gelirler.
g) Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri karşılığında düzenlenecek
ve onanacak belge ve hizmet karşılıkları.
h) Faiz ve diğer gelirler.
Fesih ve tasfiye
MADDE 33. — Federasyon, kayıtlı üye odalardan üçte birinin yazılı
fesih talebi üzerine bir ay içinde yapacağı genel kurul toplantısında,
genel kurul üyelerinin üçte ikisinin kararı ile feshedilir.
Feshedilen federasyon, Konfederasyonca görevlendirilecek üç kişilik
bir heyet tarafından, borçları kendi varlığından ödenip, alacakları
tahsil edildikten ve tasfiye giderleri de karşılandıktan sonra kalacak
meblağ ve ayni haklar Konfederasyona devrolunur. Beş sene içerisinde
aynı konuda federasyon kurulduğu takdirde devrolunan meblağ bu kuruluşa
verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonu
Konfederasyonun kuruluşu
MADDE 34. — Konfederasyon, Bakanlıkça hazırlanmış örneğine uygun
Konfederasyon ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından
sonra kurulmuş olur. Kuruluş merkezi Ankara'dadır. Konfederasyonun
kısa adı TESK'tir.
Konfederasyona kayıt
MADDE 35. — Bu Kanuna göre kurulmuş veya kurulacak olan birlik
ve federasyonlar kuruluş tarihinden itibaren bir ay içinde Konfederasyona
kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt zorunluluğunu yerine getirmeyen birlik ve federasyonların
kayıtları Konfederasyonca resen yapılır ve ilgili meslek kuruluşlarına
yazılı olarak bildirilir.
Konfederasyonun organları
MADDE 36. — Konfederasyonun organları şunlardır:
a) Genel kurul: Birlik ve federasyonların başkan ve yönetim kurulu
üyeleri ile Konfederasyonun görevde bulunan genel başkanı, yönetim
kurulu ve dışarıdan seçilen üyeler hariç denetim kurulu üyelerinden
oluşur.
b) Başkanlar kurulu: Konfederasyon genel başkanı ile birlik ve
federasyon başkanlarından oluşur.
c) Yönetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilen genel başkan dahil onbeş kişiden oluşur.
Aynı sayıda yedek üye seçilir.
d) Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından veya ikisi dışarıdan
dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilen beş kişiden oluşur.
Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Konfederasyon genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 37. — Konfederasyon genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Konfederasyon genel başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu
asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço
ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile bu programda yer alan eğitim,
teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi incelemek,
aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit
edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde
kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Yönetim kurulunca hazırlanan yönetmelikleri onamak.
g) Herhangi bir sebeple birlik ve federasyonlarla Konfederasyon
yönetim kurulu ve denetim kurulu arasında çıkacak görüş ayrılıklarını
çözüme kavuşturmak.
h) Esnaf ve sanat sahiplerinin meslek ve sanatlarının yürütülmesi
için gerekli ve faydalı görülecek tedbir ve teşebbüslerden yönetim
kurulu tarafından getirilecek konuları incelemek ve karara bağlamak.
ı) Eğitim ve öğretim kurumları açılmasına, öğrenci yurtları tesis
edilmesine, burs verilmesine ve öğrenci okutulmasına, bir evvelki
yıl gayri safi gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu yararına
hizmet eden kuruluşlara sosyal yardımlarda bulunulmasına, bütçe
imkânları yeterli olmayan birlik ve federasyonlara durumlarını belgelendirmek
kaydıyla ayni ve nakdi yardım yapılmasına karar vermek.
j) Konfederasyonun kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul
ve her türlü taşıt alım satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç
para alınmasına karar vermek, bu faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
k) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ve üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak
ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak
amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve
kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve
öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar ve bu konuda
işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
Konfederasyon başkanlar kurulu
MADDE 38. — Konfederasyon başkanlar kurulu, yüksek istişare kurulu
olarak, ülke genelindeki esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarına
ilişkin meseleler ile Türk esnaf ve sanatkârlarının ülke içindeki
ve uluslararası düzeydeki gelişme ve sorunları hakkında Konfederasyon
yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunur.
Konfederasyon genel başkanı, başkanlar kurulunun da başkanıdır.
Başkanın bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen Konfederasyon
genel başkan vekili başkanlık eder.
Kurul, üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa ekim ayında kendiliğinden
ve gerektiğinde Konfederasyon genel başkanının veya başkanlar kurulunun
çoğunluğunun yazılı çağrısı üzerine her zaman toplanabilir.
Konfederasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 39. — Konfederasyon yönetim kurulunun başlıca görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Konfederasyon işlerini mevzuata ve genel kurul ve başkanlar
kurulu tavsiyelerine uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilecek görevleri yerine
getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak
olan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
hazırlamak ve genel kurulun onayına sunmak.
d) Birliklerin, federasyonların ve gerektiğinde odaların çalışmalarını
mevzuat ve ana sözleşmeleri esasları içinde yürütülmesini sağlamak
için lüzumlu görülecek zamanlarda hesap ve işlemlerini incelemek
ve alınması gerekli tedbirler hakkında bildirimde bulunmak; birlik
ve federasyonların, gelecek yıl çalışma programları ile yıl sonu
bilanço ve gelir ve gider cetvellerini değerlendirmek ve bu kuruluşlara
yol gösterici tavsiyelerde bulunmak.
e) Üyeleri hakkında gerekli bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanında düzenli olarak bulunmasını sağlamak, resmî ve özel
mercilerce lüzumlu görülecek konularda istenecek bilgi ve mütalaayı
vermek, mensuplarının genel meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda,
adli ve idari yargı mercileri önünde Konfederasyon genel başkanı
marifetiyle Konfederasyonu temsil etmek.
f) Birlikler veya birliklerle federasyonlar arasında çıkacak anlaşmazlıkları
incelemek ve çözüme kavuşturmak, çözüme kavuşturulamayan hususları
Bakanlığa intikal ettirmek.
g) Konfederasyon topluluğu içindeki kuruluş mensuplarının meslek
ve sanatlarının yürütülmesi için gerekli ve faydalı görülecek tedbirleri
almak ve teşebbüslerde bulunmak.
h) Konfederasyon personelinin tüm bilgilerini Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında takip etmek, genel sekreter ve diğer
personelin atanma, terfi, cezalandırılma ve görevlerine son verilmesine
karar vermek.
ı) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını ilgilendiren konularda
hazırlanacak mevzuat hakkında, gerektiğinde Konfederasyon görüşünü
oluşturmak ve ilgili makama sunmak.
j) Ülke içinde ve dışında sergi ve fuarlar düzenlemek, desteklemek,
katılmak ve Bakanlık izni alınmak şartıyla, ülke dışındaki meslekî
kuruluşlara üye olma çalışmaları yapmak.
k) Esnaf ve sanatkârlar ile Konfederasyona bağlı kuruluşların ihtiyacı
olan yardım ve kredileri sağlamak için gerekli girişimlerde bulunmak.
l) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının muhasebe ve personel
ile gereken diğer konularda yönetmeliklerini hazırlamak.
m) Meslek standartlarının belirlenmesi konusunda Milli Eğitim Bakanlığı,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türk Standartları Enstitüsü
ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile işbirliği yapmak.
n) Millî Prodüktivite Merkezi, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme
ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve benzeri kuruluşların kurullarına
katılacak delegeyi tespit etmek.
o) Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri ta-banında yayınlamak, meslekî yayında bulunmak.
p) Birlik ve federasyonlarca gönderilen uyulması zorunlu meslekî
kararları Bakanlık onayına sunmak.
r) Federasyon, birlik ve odalarda Konfederasyon tarafından yapılan
denetimler sonucunda organ üyelerinin ve görevli personelin 59 uncu
maddeye göre sorumlu görülmesi halinde, sonuç hakkında Bakanlığa
bilgi vermek.
s) Konfederasyon katılma payının ve kayıt ücretinin birlik ve federasyonlardan
elektronik ortamda işlem sırasında tahsilini sağlamak.
t) Kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin yaşatılması ve korunması için
gerekli tedbirleri almak, konuyla ilgili olarak Bakanlığı bilgilendirmek.
Konfederasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 40. — Konfederasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların
yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b) Konfederasyon işlemlerinin mevzuat ve Konfederasyon ana sözleşmesi
çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c) Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilen görevlerin yerine
getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Konfederasyon kayıt ücreti ve katılma paylarının üye birlik
ve federasyonlardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol
etmek ve Konfederasyonun işlem ve hesapları hakkında genel kurula
rapor vermek.
e) Genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden
(d) ve (e) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine getirirler.
Konfederasyonun gelirleri
MADDE 41. — Konfederasyonun gelirleri şunlardır:
a) Birlik ve federasyonca ödenecek kayıt ücretleri ve katılma payları.
b) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Sicil Gazetesi ile meslekî yayın
gelirleri.
c) Düzenlenecek ve onanacak belge gelirleri.
d) Para cezaları.
e) Konfederasyon amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluş
ve iştirak gelirleri.
f) Konfederasyon tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, eğitim
faaliyetleri, fuar ve sergilerden sağlanacak gelirler.
g) Konfederasyona bağlı kuruluşlarda kullanılan her türlü matbu
evrakın basım ve dağıtımından veya bu evrakın elektronik ortamda
düzenlenmesinden sağlanan gelirler.
h) Sosyal ve kültürel organizasyonlardan sağlanan gelirler.
ı) Esnaf ve Sanatkârların Meslek Eğitimini Geliştirme ve Destekleme
Fonu gelirleri.
j) Bağış ve yardımlar.
k) Faiz ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ortak Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Kurul Toplantıları, Seçimler ve Yasaklar
Genel kurul toplantıları ve çağrı
MADDE 42. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan genel
kurul toplantıları yönetim kurulu tarafından yapılacak çağrı üzerine,
dört yılda bir olmak üzere;
a) Oda genel kurulları ocak, şubat ve mart aylarında,
b) Birlik genel kurulları mayıs ayında,
c) Federasyon genel kurulları haziran ayında,
d) Konfederasyon genel kurulu eylül ayında,
Kuruluşun merkezinin bulunduğu yerde yapılır.
Genel kurul toplantısını zamanında yapmayan esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarının genel kurul işlemleri; odalarda bağlı olduğu
birlik, birlik ve federasyonlarda Konfederasyon, Konfederasyonda
ise Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik kurul tarafından
yürütülür ve görevlendirmeden sonraki iki ay içinde genel kurul
yapılır.
Genel kurul toplantılarının yeri, tarihi, saati ve gündemi toplantıdan
en az onbeş gün önce ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanındaki sayfasında yayınlanır.
Ayrıca, oda ve birliklerce mahalli olarak günlük veya haftalık yayınlanan
bir gazetede, gazete çıkmayan yerlerde ise teamüle göre ilan olunur.
Federasyon ve Konfederasyon genel kurul toplantıları Türkiye genelinde
yayınlanan bir gazetede ilan olunur. Genel kurula sunulacak raporlar
toplantıdan onbeş gün önce ilgili esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşunun
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanındaki sayfasından üyelerinin
bilgilerine sunulur ve kuruluşun merkezinde ayrıca incelemeye açık
tutulur. Genel kurul toplantısından bir üst kuruluş yazılı olarak
onbeş gün önce haberdar edilir.
Genel kurul toplantıları, üye sayısına uygun büyüklükte salonda
yapılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş genel kurullarını
kuruluş tarihinden sonraki doksan gün içinde yaparlar.
Olağan toplantı gündemi
MADDE 43. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan genel
kurulu, her kuruluşun ana sözleşmesine uygun olarak düzenlenecek
aşağıdaki ve gerek görülmesi halinde ilave edilecek diğer gündem
maddeleriyle toplanır. Gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülür.
a) Açılış.
b) Başkanlık divanının teşekkülü.
c) Saygı duruşu ve İstiklal Marşının okunması.
d) Başkanlık divanına tutanakları imzalama yetkisi verilmesi.
e) Yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması ve müzakeresi.
f) Denetim kurulu raporunun okunması ve müzakeresi.
g) Bilanço, gelir ve gider hesaplarının okunması ve müzakeresi.
h) Bilanço, gelir ve gider hesaplarının kabulü veya reddi.
ı) Yönetim kurulu ve denetim kurulunun ayrı ayrı ibrası.
j) Yeni dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak
olan eğitim, teorik ve pratik kurs programları ve tahmini bütçenin
görüşülmesi, kabulü veya reddi.
k) Aylık ücretlerin, huzur haklarının, yolluk ve konaklama ücretlerinin
tespit edilmesi.
l) Dilek ve temenniler.
m) Seçimler.
n) Kapanış.
Gündemde yer almayan konular, toplantıda hazır bulunan genel kurul
üyelerinin beşte birinin yazılı isteği ile yapılacak oylama sonucuna
göre, Bakanlık tarafından görüşülmesi istenen hususlar ise doğrudan
gündeme alınır. Ana sözleşme değişikliği ve fesih hususu, ilan edilen
gündemde yer almadıkça genel kurul üyelerinin teklifi olsa dahi
görüşülemez.
Olağanüstü genel kurul toplantıları
MADDE 44. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurulları;
a) Yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğunun kararı ile yönetim
kurulu tarafından,
b) Genel kurul üyelerinin dörtte birinin noterce tasdik edilmiş
imzası ile düzenlenecek tutanak ve gündemle noter kanalıyla yapılacak
başvuru üzerine, alınacak kararla yönetim kurulu tarafından,
c) Denetim kurulu tarafından,
d) Haklı ve geçerli sebeplerin varlığı halinde Bakanlık tarafından,
Olağanüstü olarak toplantıya çağırılır. Toplantı, çağrısında belirlenen
gündemle yapılır. Olağanüstü toplantılarda belirlenen gündem dışında
görüşme yapılamaz. Bakanlık çağrısı hariç, yapılacak olağanüstü
genel kurul toplantısı hazırlık çalışmaları yönetim kurulunca yürütülür.
Yönetim kurulunun bu görevi yerine getirmemesi halinde ise, olağanüstü
genel kurul toplantısı hazırlık çalışmalarının nasıl ve kimler tarafından
yürütüleceği Bakanlık tarafından belirlenir.
Genel kurul toplantıları ve çoğunluk
MADDE 45. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul
toplantılarının açılabilmesi için genel kurul üyelerinin yarıdan
fazlasının toplantıya iştirak etmesi şarttır.
Birinci toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde genel kurul
toplantısı bir ayı geçmemek üzere ertelenir. İki toplantı arasındaki
süre odalarda beş, diğerlerinde iki günden az olamaz. Bu durum iki
genel kurul üyesi ve Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından
düzenlenecek bir tutanakla tespit olunur.
İlk toplantı ilanında ikinci toplantının yeri, tarih ve saati belirtilmiş
ise yeniden ilan yapılmaz. İkinci toplantıya katılanların sayısı
odalarda, yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin toplamının
beş katından az olamaz. Diğer esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında
bu maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır.
Genel kurul toplantılarında kararlar toplantıya katılan üyelerin
çoğunluğu ile alınır. Ancak, fesih konusunda karar alınabilmesi
için genel kurul üyelerinin üçte ikisinin, ana sözleşme değişikliği
için ise genel kurul üyelerinin yarısından fazlasının kararı zorunludur.
Genel kurul toplantısına katılacaklar listesi
MADDE 46. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul
toplantılarına katılan genel kurul üyeleri; adı, soyadı, baba adı,
doğum yeri ve tarihi, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, esnaf
ve sanatkârlar sicil numarası ile temsilcisi oldukları meslek kuruluşlarının
isimlerini gösterecek şekilde, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından alacakları listedeki
yerlerini kimlik göstermek ve imza etmek suretiyle genel kurula
katılırlar. Genel kurulda delegeler ve misafirler ayrı yerlerde
otururlar. Güvenliğin temini bakımından Bakanlık temsilcisi veya
hükümet komiseri tarafından gerek görülürse genel kurul toplantısına
misafir alınmaz.
Genel kurul üyelerinin toplantıya bizzat katılmaları gerekli olup,
vekâlet kabul edilmez. Genel kurul üyelerinden birden fazla temsil
hakkı olanların, her temsil hakları için ayrı oy hakkı vardır.
Genel kurul toplantısına katılacakların listesi ve diğer genel
kurul evrakı, genel kurul divan başkanı ve divan üyeleri ile Bakanlık
temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından imza olunur.
Bakanlık temsilcisi ve hükümet komiseri
MADDE 47. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul
toplantılarının geçerli olabilmesi için Bakanlık temsilcisinin veya
hükümet komiserinin toplantı süresince bulunması ve kapanışa kadar
toplantıya nezareti zorunludur. Bakanlık temsilcisi veya hükümet
komiseri, toplantının mevzuat, ana sözleşmeleri ve gündem esasları
içinde yapılmasını temin ve denetlemekle görevlidir.
Görevlendirilen Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserlerinin
imzasını taşımayan genel kurul toplantısına katılacaklar listesi
ile tutanaklar ve dolayısıyla toplantı belgeleri hüküm ifade etmez.
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri, Bakanlık veya bu konuda
yetkilendirilen mülki idare amiri tarafından görevlendirilir. Toplantıdan
en az onbeş gün evvel Bakanlık veya yetkilendirilen mülki idare
amirliğine müracaatla toplantı yeri, günü, saati ve gündemi bildirilmek
suretiyle Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri görevlendirilmesinin
talep edilmesi lazımdır. Toplantı başlamadan evvel çağrının usûlüne
uygun olarak yapıldığı, genel kurul toplantısına katılacaklar listesinin
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından alındığı ve çoğunluğun
tamam olduğu Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından
incelenip tespit edilerek görüşmelere başlanmasına izin verilir.
Ancak, usulüne uygun olarak yapılan müracaat üzerine görevlendirme
yapıldığı halde, Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri toplantıya
katılmaz ise mülki idare amirine durum bildirilir. Bakanlık temsilcisi
veya hükümet komiseri yine gelmezse bir saat sonra toplantıya başlanır.
Genel kurul toplantılarında görevlendirilecek Bakanlık temsilcileri
veya hükümet komiserlerinin Bakanlık tarafından belirlenecek zaruri
masraf ve ücretleri, genel kurulu düzenleyen esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşu tarafından ödenir.
Başkanlık divanı
MADDE 48. — Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin toplantıyı
açma iznini vermesini müteakip genel kurul üyeleri tarafından, genel
kurul üyeleri veya üst kuruluşlarca görevlendirilmiş temsilciler
arasından genel kurulu, belirlenen ve oylanacak gündeme göre sevk
ve idare ile görevli bir başkan, bir başkan vekili ve üç kâtip üye
açık oyla, ya da toplantıya katılan genel kurul üyelerinin beşte
birinin yazılı teklifi halinde, gizli oy açık tasnifle seçilir.
Organ ve yönetim kurulu başkanlarının seçimleri
MADDE 49. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının organ seçimleri
ile yönetim kurulu başkanlarının seçimi tek dereceli olarak, yargı
gözetiminde gizli oyla ve açık tasnifle yapılır.
Seçim yapılacak genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce,
genel kurul üyelerini gösteren Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanından hazırlanmış genel kurul toplantısına katılacaklar listesi,
toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk sağlanamadığı
takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususları belirleyen
bir yazı ile birlikte üç nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanlığına
verilir. Birden fazla ilçe seçim kurulu bulunan yerlerde görevli
hâkim, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir.
Hâkim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip inceleme
yapmak suretiyle varsa noksanlıkları tamamlattırdıktan sonra seçime
katılacak genel kurul üyelerini belirleyen listeyi ve diğer hususları
onaylar, onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar seçim
kurulu ile ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun merkezinde
ve genel kurulun yapılacağı yerde asılmak suretiyle, ayrıca Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında yedi gün süre ile ilan edilir.
Yedi günlük ilan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hâkim
tarafından incelenir ve en geç iki gün içerisinde kesin olarak karara
bağlanır.
Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar
onaylanarak ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşuna gönderilir.
Hâkim, kamu görevlileri veya aday olmayan genel kurul üyeleri arasından
bir başkan ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu atar. Aynı
şekilde ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu başkanının
yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder.
Seçim sandık kurulu, seçimlerin Kanunun öngördüğü esaslara göre
yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup görevleri,
bu işlemler bitinceye kadar aralıksız olarak devam eder.
Bin kişiden fazla üyesi bulunan genel kurullarda her bin kişi için
bir oy sandığı bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir kurul
oluşturulur. İkiyüze kadar olan üye fazlalığı sandık sayısında nazara
alınmaz. Sandıkların konacağı yerler hâkim tarafından belirlenir.
Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler, seçim kurulundan sağlanır.
Oy verme işlemi genel kurul görüşmelerinden sonra başlar ve saat
17:00'ye kadar, gizli oy açık tasnif esaslarıyla devam eder. Seçim
süresi sona erdiği halde sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen
üyeler de oylarını kullanırlar. Listede adı yazılı bulunmayan üye
oy kullanamaz. Oylar oy verenin kimliğinin resmî bir kuruluşça verilen
belge ile kanıtlanmasından ve listedeki isminin karşısındaki yerin
imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar, asıl ve yedek üyeler belirtilerek
her türlü şekilde düzenlenen oy pusulalarının, üzerinde ilçe seçim
kurulu mührü bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı
tarafından verilecek zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Bunların
dışındaki zarflara konulan oylar geçersiz sayılır. Adaylar asıl
ve yedek üye olarak liste halinde seçime girerlerse, tasnif sonunda
en fazla oy alan listedeki asıl adaylar asıl, yedek adaylar da yedek
olarak seçimi kazanmış olurlar. Liste içindeki oylara göre üyeler
sıralanır.
Genel kurullarda oy verme işlemi alt yapı müsait olduğu takdirde
elektronik ortamda gerçekleştirilebilir.
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilip
sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Birden fazla
sandık bulunması halinde tutanaklar ile elektronik ortamda kullanılan
oylar hâkim tarafından birleştirilir. Tutanakların birer örneği
seçim yerinde asılmak ve ilgili meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr sayfasında yayınlanmak suretiyle geçici seçim sonuçları
ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği
ile birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına
verilir. Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların
düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak
itirazlar hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara
bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından
hemen sonra hâkim, yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilan
eder. Seçim sonuçları üst kuruluşlara ve Bakanlığa bildirilir.
Hâkim, herhangi bir sebeple seçimi durdurduğu veyahut seçim sonuçlarını
etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama nedeniyle
seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, ilgililer bu karara,
tebliğ tarihinden itibaren üç iş günü içinde il seçim kuruluna itiraz
edebilirler. İl seçim kurulu en geç iki iş günü içinde itirazı inceler
ve kesin olarak karara bağlar. İptal kararının kesinleşmesi üzerine
hâkim, bir aydan az ve iki aydan fazla bir süre içinde olmamak üzere
seçimin yenileneceği pazar gününü tespit ederek ilgililere ve Bakanlığa
bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri
bu madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.
Seçimlerin tamamının iptali halinde seçimler yenileninceye kadar
geçen sürede yönetim kurulu görevini yapmak üzere odalara birlik,
birlik ve federasyonlara Konfederasyon, Konfederasyona ise Bakanlık
tarafından, genel kurul üyeleri arasından üç kişilik bir kurul atanır.
İlçe seçim kurulu başkanı hâkime ve seçim sandık kurulu başkanı
ile üyelerine, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkında Kanunda belirtilen esaslara göre tavan gösterge üzerinden
ücret ödenir. Bu ve diğer seçim giderleri genel kurulu yapan esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından karşılanır.
Seçimler sırasında sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen
suçlar, kamu görevlilerine karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının seçim tarihleri, Bakanlar
Kurulu tarafından bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir.
Seçilme şartları
MADDE 50. — Genel kurul üyelerinin esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarına genel başkan, başkan ve yönetim, denetim, disiplin
kurullarına üye olarak seçilebilmeleri için gerekli şartlar şunlardır:
a) Denetim kurulu üyeliği için en az lise, bu şartı taşıyan üye
bulunmadığı takdirde sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul mezunu
olmak; Konfederasyon denetim kurulu üyeliğine dışarıdan seçilecekler
için dört yıllık yüksek okul mezunu ve denetim formasyonunu haiz
olmak; disiplin kurulu üyeliği için en az lise mezunu olmak; yönetim
kurulu üyeliği için ise en az ilkokul mezunu olmak.
b) Konfederasyon denetim kuruluna dışarıdan seçilecekler ve yeni
kurulan odalar hariç, en az iki yıldır odaya kayıtlı olmak ve halen
çalışıyor bulunmak.
c) Taksirli suçlar hariç olmak üzere iki yıldan fazla hapis cezasıyla
cezalandırılmamış olmak, yahut affa uğramış veya tecil edilmiş olsalar
bile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
evrakta sahtecilik, görevi kötüye kullanma, inancı kötüye kullanma,
yalan yere tanıklık, kaçakçılık, hileli iflas, resmî ihale ve alım
satımlara fesat karıştırmak, kara para aklama, Devlet sırlarını
açığa vurma, terör, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına iştirak
suçlarından dolayı hüküm giymemiş olmak.
d) Seçim esnasında oda üyeliğinden geçici veya uzun süreli olarak
çıkarılmasına ilişkin kesinleşmiş ceza almamış olmak.
Seçilme şartlarından bir veya birkaçını taşımadığı sonradan anlaşılanlar
ile bu şartlardan en az birini görev süreleri içinde kaybedenlerin
üyelikleri kendiliğinden sona erer. Bu durumda üyeliğin düşmesi
ve en fazla oy alan yedek üyeden başlamak üzere yeni üyenin üyeliğe
davetine ilişkin karar ve işlemler yönetim kurulunca yerine getirilir.
Organlarda görev alma yasağı
MADDE 51. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında denetim
ve disiplin kurulu üyeliği bulunanların, aynı kuruluşun yönetim
kurulunda görev almaları yasak olduğu gibi, bu kişilerin eşleri,
üstsoy, altsoy ve ikinci derecedeki kan hısımlarının da aynı dönemde,
bu kuruluşun yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev almaları
yasaktır.
Farklı mesleklerde faaliyet göstermelerinden dolayı birden fazla
odaya kaydı olan esnaf ve sanatkârlar ancak bir odanın yönetim veya
denetim kurulunda görev alabilirler. Bu kişiler, odalarda birden
fazla yetkili organ üyeliği görevi alamazlar.
Ayrıca, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarından herhangi birisinde
yönetim, denetim veya disiplin kurulu üyeliği bulunanlar, diğer
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim, denetim veya
disiplin kurullarının en fazla ikisinde daha üye olarak yer alabilirler.
Bu kişiler uhdelerinde üç görevden ziyade üyelik bulunduramazlar.
Aynı kişi birlik ve federasyon başkanı olamaz.
Amaç dışı faaliyet yasağı
MADDE 52. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş amaçları
dışında herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Kuruluş amaçları dışında
faaliyet gösteren veya bu Kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın
uyarısına rağmen yerine getirmeyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin
seçilmesine Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları yer Cumhuriyet
Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince
karar verilir. Yargılama, basit yargılama usulüne göre yapılır ve
en geç iki ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlerine son verilen organların yerine, bu Kanundaki usul ve
esaslara göre, en geç bir ay içinde yapılacak genel kurul ile yenileri
seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlar. Görevlerine
son verilen organ üyelerinin cezai sorumlulukları saklıdır. Bu organların
yukarıdaki hükümler gereğince görevlerine son verilmesine neden
olan ve mahkeme kararında belirtilen tasarrufları hükümsüzdür.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, millî güvenliğin, kamu
düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın
gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, valilik tarafından
faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı, yirmidört saat
içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz
saat içinde açıklar. Aksi halde bu idari karar kendiliğinden yürürlükten
kalkar.
İKİNCİ BÖLÜM
Toplantılar, Temsil ve İlzam, Huzur Hakkı ve Aylık Ücretler,
Genel Sekreterler
Yönetim kurulu toplantıları ve kararları
MADDE 53. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim
kurulları en az ayda bir toplanır. Yönetim kurulu, gerek görülmesi
halinde başkanın veya üyelerinin çoğunluğunun ya da denetim kurulu
çoğunluğunun çağrısıyla her zaman toplanabilir. Yönetim kurulu toplantılarının
çağrısı üyelere yazılı olarak yapılır.
Yönetim kurulu, üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve hazır
bulunanların çoğunluğu ile karar verir.
Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen üyeler
yönetim kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Yönetim kurulu üyeleri
arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki
seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde ise listeye
göre sırayla yönetim kuruluna getirilir ve yeni üye ilk toplantıya
yazılı olarak çağrılır. Yeni üyenin iştiraki sağlanmadan yönetim
kurulu toplantısı yapılamaz. Bu üyenin toplantıya icabet etmemesi
halinde sonraki üye çağrılarak yönetim kurulu üye sayısı tamamlandıktan
sonra toplantı yapılır.
Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak görevden ayrılması veya
asıl üye sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve yedeklerinin de kalmaması
halinde; üç ay içinde yapılacak seçimlere kadar, odalar birlik tarafından,
birlikler ve federasyonlar Konfederasyon tarafından, Konfederasyon
ise Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik bir kurul tarafından
yönetilir.
Başkan, temsil ve ilzam
MADDE 54. — Oda, birlik, federasyon başkanı ve Konfederasyon genel
başkanı, genel kurul tarafından tek dereceli olarak seçilir; bunlar
aynı zamanda ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun yönetim
kurulu üyesi ve başkanıdır. Başkanlık ve genel başkanlık görevini
üst üste iki dönem yapanlar bir seçim dönemi geçmedikçe tekrar başkan
seçilemezler.
Genel başkan veya başkanın herhangi bir sebeple görevinden ayrılması
durumunda, yönetim kurulu kalan süreyi tamamlamak üzere kendi aralarından
birisini başkan olarak seçer.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri
kendi aralarından, odalarda bir başkan vekili; oda sayısı 50 ve
daha az olan birliklerde bir başkan vekili, 51-100 olan birliklerde
iki başkan vekili, 101 ve daha fazla olan birliklerde üç başkan
vekili; federasyonlarda iki başkan vekili; Konfederasyonda ise dört
genel başkan vekili seçer.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını temsil ve ilzama başkan
yetkilidir. Başkanın bulunmadığı zamanlarda, yönetim kurulunca yetkilendirilmiş
olan başkan vekili temsil ve ilzam görevini ifa eder. Esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarını, başkan veya başkan vekili ile genel sekreterin
müşterek imzaları bağlar.
Denetim kurulu toplantıları
MADDE 55. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının denetim
kurulları kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Denetim kurulları
ayda bir toplantı yaparlar. Denetim kurulları yaptıkları denetimlerin
sonucunu üç ayda bir yönetim kurullarına, dönem sonunda da genel
kurula rapor halinde sunarlar.
Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen üyeler
denetim kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Denetim kurulu üyeleri
arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki
seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde ise listeye
göre sırayla denetim kurulunca yazılı olarak denetim kuruluna çağrılır.
Denetim kurullarının asıl ve yedek üyelerinin tamamının görevden
ayrılmaları ve yedeklerinin de kalmaması halinde ilk seçime kadar
odalarda birlik, birlik ve federasyonlarda Konfederasyon, Konfederasyonda
ise Bakanlık tarafından bir denetçi atanır.
Aylık ücretler ve huzur hakları
MADDE 56. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim
kurulu üyelerinin huzur hakları, yönetim kurulu başkanı ve başkan
vekilleri ile denetim kurulu ve disiplin kurulu üyelerine verilecek
aylık ücretler ile merkez dışından genel kurul, başkanlar kurulu,
yönetim kurulu, denetim kurulu ve disiplin kurulu toplantılarına
katılacak üyelere ve bunların görevlendirilmelerinde ödenecek yolluk
ve konaklama ücretleri, aşağıda belirtilen hadleri aşmamak kaydıyla
ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurullarınca
belirlenir.
a) Yönetim kurulu başkanlarına;
Odalarda üye sayısı 100-500 olan odalarda asgari ücret, 501-1500
olan odalarda asgari ücretin iki katı, 1501-3000 olan odalarda asgari
ücretin üç katı, 3001-10000 olan odalarda asgari ücretin dört katı,
10001 ve daha fazla üyesi olan odalarda asgari ücretin beş katı,
Birliklerde üye oda sayısı 25'e kadar olanlarda asgari ücretin
üç katı, 26-50 olanlarda asgari ücretin dört katı, 51-100 olanlarda
asgari ücretin beş katı, 101-150 olanlarda asgari ücretin altı katı,
151 ve daha fazla olanlarda asgari ücretin yedi katı,
Federasyonlarda üye oda sayısı 50'ye kadar olanlarda asgari ücretin
beş katı, 51-100 olanlarda asgari ücretin altı katı, 101 ve daha
fazla olanlarda asgari ücretin yedi katı,
Konfederasyonda Genel başkana asgari ücretin on katı,
b) Yönetim kurulu başkan vekillerine; (a) bendinde belirtilen miktarların
2/4'ü,
c) Denetim kurulu üyelerine; (a) bendinde belirtilen ücretlerin
1/4'ü,
d) Disiplin kurulu üyelerine; (a) bendinde belirtilen ücretlerin
1/4'ü,
Aylık ücret,
e) Aylık ücret almayan yönetim kurulu üyelerine katıldıkları toplantı
başına (a) bendinde belirtilen ücretlerin 1/5'i huzur hakkı,
Alırlar. Bu ücretler brüt asgari ücret üzerinden net olarak ödenir.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organ üyelerinin
yurt içi harcırahları, asgari ücretin 1/5'inden, yurt dışı harcırahları
ise en yüksek Devlet memuruna ödenen günlük harcırahtan fazla olamaz.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında birden fazla organda
görevli olanlar, bu görevlerine ait ücretlerden yüksek olanı alırlar.
Organ üyeleri, meslek kuruluşları iştiraklerinden en fazla birinden
ücret alabilirler.
Aylık ücret alanlara huzur hakkı ödenmez.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları personelinin işe alınmalarına
ve ücretlerinin belirlenmesine yönetim kurulu karar verir.
Genel sekreterler
MADDE 57. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının işlemlerini,
mevzuat, ana sözleşmeleri ve yönetim kurulu kararları doğrultusunda
yürütmekle görevli bir genel sekreter bulunur. Genel sekreterler
birden fazla esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunda görev yapamazlar.
Genel sekreter yönetim kurulu toplantılarına katılır, ancak oy kullanamaz.
İhtiyaç duyulması halinde onbinden fazla üyesi olan odalar ile birlik
ve federasyonlarda bir, Konfederasyonda üç genel sekreter yardımcısı
çalıştırılabilir.
Giderler, başkan veya vekili ile genel sekreterin ortak imzasıyla
yapılır. Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları adına yazılacak
yazılar da aynı şekilde imzalanır. Ancak, yönetim kurulu kuruluş
içi konularda genel sekretere tek başına imza yetkisi verebilir.
Konfederasyon genel sekreteri, yönetim kurulunun izni ile harcama
yetkisi dahil, görev ve yetkilerinden bir bölümünü her yıl başında
yeniden tespit edilmek kaydıyla yardımcılarına devredebilir.
Genel sekreterin atanması, terfi, cezalandırılması ve görevine
son verilmesi yönetim kurulu kararı ile yapılır. Yönetim ve denetim
kurulu üyeleri ve bunların eşleri, çocukları ve çocuklarının eşleri
genel sekreter olarak atanamaz. Genel sekreterin tezkiye amiri ise
ilgili meslek kuruluşunun başkanıdır.
Genel sekreter, personelin birinci tezkiye amiri olup personelin
atanma, terfi, cezalandırma ve işten uzaklaştırma işlemleri teklifi
üzerine yönetim kurulunca yapılır.
Birlik genel sekreterleri birliğe üye odaların genel sekreterleri
ile temmuz ve aralık aylarında, birlik başkanının gözetiminde yılda
en az iki defa eğitim ve değerlendirme toplantısı yaparlar.
Genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak atanacakların
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel
şartları taşımaları gerekli olup; bu şartları taşımayanlar, genel
sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak atanamaz. Bu şartları
taşımadıkları sonradan anlaşılanların ise görevlerine son verilir.
Birlik ve federasyon genel sekreter ve yardımcılarının en az iki
yıllık yüksek okul mezunu olmaları, oda genel sekreter ve yardımcılarının
en az lise ve dengi okul mezunu olması, Konfederasyon genel sekreteri
ve yardımcılarının ise, üniversitelerin işletme, iktisat, hukuk,
siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri mezunu
veya muadili bir alanda yüksek tahsil yapmış olması şarttır. Genel
sekreterlerin iktisadi ve idari sahada tatbiki bilgi ve tecrübe
sahibi olmaları ile yabancı dil bilmeleri tercih sebebidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim, Kullanılacak Defterler,
Aidatlar ve Belge Ücretleri,
Ücret Tarifeleri
Denetim
MADDE 58. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ile sicil işlemleri
Bakanlık gözetim ve denetimine tabidir.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının ilgili personeli ile
organlarında görevli üyeleri, Bakanlık denetim elemanlarının talebi
üzerine kuruluşa ait her türlü evrak, defter ve kayıtları göstermeye
veya vermeye, para ve diğer varlıkların sayılmasına müsaade etmeye,
denetim ve incelemeleri için yardımda bulunmaya ve çalışmalarını
yapabilecekleri uygun bir yer tahsis etmeye mecburdurlar.
Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen veya 59 uncu maddede belirtilen
suçlardan dolayı haklarında kovuşturmaya başlanan ve görevi başında
kalması denetim ve soruşturmanın yapılması bakımından sakıncalı
görülen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının personeli Bakanlık
denetim elemanlarınca doğrudan görevden uzaklaştırılabilir. Organ
üyelerinin görevden uzaklaştırılmaları ise denetim elemanlarının
teklifi sonucu Bakanlık veya Cumhuriyet Savcılığı tarafından yetkili
asliye hukuk mahkemesinde açılan dava üzerine mahkemece bir ay içinde
basit usulde yargılama yapılarak karara bağlanır. Mahkeme dava sonucunu
Bakanlık, ilgili oda ve üst kuruluşa bildirir.
Görevden uzaklaştırılanlar hakkında takipsizlik veya beraat kararlarının
verilmesi halinde, bu kimseler tekrar görevlerine dönerler ve bunların
görevden uzak kaldıkları devreye ait ücretleri yasal faizleri ile
birlikte, mensup oldukları kuruluşlarca tam olarak ödenir. Denetim
sonucunda düzenlenen soruşturma evrakının denetim elemanı tarafından
o yerin Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi üzerine Bakanlık
davada müdahil sıfatını kazanır.
Odaların sadece üye kayıtları ve belgeleri, sigortalılık yönünden
gerektiğinde Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal
Sigortalar Kurumu denetim elemanları tarafından denetlenebilir.
Cezai takibat
MADDE 59. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili
organlarının üyeleri ve genel sekreterleri ile personeli, görevlerini
yerine getirirken görevleriyle ilgili suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden
ve özellikle bu kuruluşların paraları ile para hükmündeki evrak,
senet ve diğer malları aleyhine, bilanço, kesin hesap, rapor, diğer
her çeşit evrak ve defterleri üzerinde suç işledikleri takdirde,
bu suçlardan dolayı, adli olarak kamu görevlileri gibi ceza görürler.
Kullanılacak beyanname, defter ve makbuzlar
MADDE 60. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında kullanılacak
defter, belge, beyanname, makbuz ve fişler şunlardır:
a) Üye kayıt defteri.
b) Üye kayıt beyannamesi.
c) Genel kurul karar defteri.
d) Başkanlar kurulu karar defteri.
e) Yönetim kurulu karar defteri.
f) Denetim kurulu karar defteri.
g) Disiplin kurulu karar defteri.
h) Gelenek ve teamül defteri.
ı) Demirbaş defteri.
j) Gelen ve giden evrak kayıt defteri.
k) Mevzuata uygun muhasebe defterleri.
l) Kasa defteri.
m) Gelir ve gider defteri.
n) Kıymetli evrak defteri.
o) Gelir ve gider makbuzu.
p) Tahsil ve tediye fişi.
r) Hizmetin gerektirdiği diğer defter ve belgeler.
Bu Kanuna tabi meslek kuruluşlarında kullanılacak defter, beyanname,
makbuz, fiş ve belgeler ile oda üyelerinin mesleklerinin icrası
nedeniyle resmî kurum ve kuruluşlara verecekleri belgelerin basım
ve dağıtımında Konfederasyon yetkilidir. Bu belgelerden Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından elektronik ortamda düzenlenenlerinin
bedeli, bunu düzenleyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunca
Konfederasyona ödenir.
Defter, beyanname, makbuz, fiş ve diğer belgeleri yetkisiz olarak
basan, bastıran, dağıtan, değişik yollardan çoğaltan ve kullananlar
bu fiillerinden dolayı Konfederasyonun ilgili Cumhuriyet savcılıklarına
başvurusu üzerine, genel hükümler çerçevesinde sorumlu olurlar.
Kayıt ücreti, aidat, katılma payı, düzenlenecek belge ve hizmet
ücretleri
MADDE 61. — Üyelerin odalara, odaların birlik ve federasyonlara,
birlik ve federasyonların Konfederasyona ödeyeceği kayıt ücreti,
yıllık aidat ve katılma payları ile esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının düzenledikleri belge ve yaptıkları hizmet karşılığı
ücretler şunlardır:
a) Üyenin sicile ilk kayıt yapılması sırasında ödeyeceği kayıt
ücreti, asgari ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamaz.
Kayıt ücreti, esnaf ve sanatkârların sicil kaydı esnasında sicil
müdürlüğü tarafından tahsil edilir; kayıt ücretinin yarısı sicil
ihtiyacında kullanılmak üzere birlik adına açılacak banka hesabına,
diğer yarısı ise ilgili odanın banka hesabına aktarılır.
b) Üyenin odaya ödeyeceği yıllık aidat, asgari ücretin onda birinden
az, yarısından fazla olamaz. Kayıt ücretinin alındığı yıl için ayrıca
yıllık aidat alınmaz.
c) Odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara, birlik ve
federasyonların Konfederasyona ödeyecekleri kayıt ücreti, asgari
ücretin yarısından az, tamamından fazla olamaz.
d) Odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara, birlik ve
federasyonların Konfederasyona, her yıl ödeyecekleri katılma payı,
ödemeyi yapacak esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun bir önceki
yıl gayri safi gelirlerinin % 3'üdür. Katılma payı hesaplamasında;
bu Kanuna göre üst kuruluşlardan satın alınan evrakın maliyet bedeli
ile bu Kanun dışındaki diğer kanuni düzenlemeler nedeniyle elde
edilen gelirlerin maliyet bedelleri ve bunlar için yapılan giderler
gayri safi gelirden mahsup edilir.
e) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenledikleri ve
onayladıkları belgeler ile yaptıkları hizmet karşılığında alacakları
ücretlerin miktar ve oranı; maktu olanlarda bu fıkranın (a) ve (b)
bentleri uyarınca belirlenecek miktarın onda birinden, nispi olanlarda
ise belgede geçen değerin binde onundan fazla olamaz.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları tarafından tahsil edilen
her türlü gelir, tahsilatı yapan ilgili meslek kuruluşunun banka
hesabına yatırılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ve sicil müdürlüğü hesabına
intikal eden paraların meslek kuruluşlarına aktarılacak miktarları,
elektronik ortamda tahsil edildikleri anda ilgili meslek kuruluşunun
banka hesabına intikal ettirilir.
Kayıt ücreti kayıt esnasında, yıllık aidat nisan ve ekim aylarında
iki eşit taksitte ödenir. Oda kaydını sildiren üyelerin aidatı üye
kaydının silindiği ay itibarıyla alınır. Süresi içinde ödenmeyen
yıllık aidat ve katılma payları için esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşları yönetim kurullarınca verilen kararlar ilam hükmünde
olup icra dairelerince yerine getirilir. Gecikme zammı, yıllık aidatın
ve katılma payının bir mislini geçemez.
Yıllık aidatlarını ödemeyen üyelere, ödeme yapılıncaya kadar odaca
yapılacak hizmetler ile düzenlenecek ve onanacak belgeler verilmez.
Fiyat tarifelerinin tespit şekli
MADDE 62. — Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal
ve hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca hazırlanır
ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim kurulu tarafından fiyat
tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde onaylanır veya reddedilir.
Onaylanan fiyat tarifesi belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya
yedi gün içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer.
Fiyat tarifeleri, uygulanacak azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu
tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya
varamazlarsa onbeş gün içinde o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği
yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından
bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden
teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler.
Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri
uygun bulmadığı takdirde tarife yürürlükten kalkar.
Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren
on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda
bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon
Kurulu,
Mutabakat Komiteleri
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon
Kurulu
MADDE 63. — Esnaf ve sanatkâr meslek kollarını belirlemek ve yıllık
gayri safi gelirleri ve bölgelerin özelliklerine göre esnaf ve sanatkârlar
ile tacir ve sanayicinin ayrımını yapmak, 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanununun 1463 üncü maddesinde Bakanlar Kurulunca çıkarılması öngörülen
karar taslağını hazırlayarak Bakanlığa sunmak üzere; Bakanlık Müsteşarı
veya ilgili müsteşar yardımcısının başkanlığında, Bakanlık, Maliye,
Millî Eğitim, Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili
genel müdürleri ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bir
temsilcisi ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen katılan
bir temsilci ve Konfederasyonu temsilen katılan bir temsilciden
oluşan Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon
Kurulu kurulmuştur. Kurulun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük
tarafından yürütülür.
Mutabakat komiteleri
MADDE 64. — Bu Kanuna tabi odalar arasında veya bu odalar ile Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalar arasında üye kayıt
zorunluluğu bakımından çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere
il ve ilçelerde mutabakat komiteleri kurulur. Bu komiteler anlaşmazlıkları,
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon
Kurulunun belirleyeceği esaslar dahilinde çözüme kavuştururlar.
Mutabakat komiteleri;
a) Bu Kanuna tabi odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından
çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, İl ve ilçelerde mülkî
amirin başkanlığında ilgili odaların ve birliğin birer temsilcisinden
oluşur, oyların eşitliği halinde başkanın oyu iki sayılır.
b) Bu Kanuna tabi odalar ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
bünyesindeki odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından çıkacak
anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, il ve ilçelerde mülki amirin başkanlığında
illerde birlik, ilçelerde ilgili oda ile ticaret veya ticaret ve
sanayi odalarının birer temsilcisinden oluşur.
Komite kararlarına karşı ilgililer tarafından on gün içinde yetkili
Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkemenin kararı kesindir.
Kesinleşen mahkeme kararı üzerine ilgili sicil müdürlükleri kayıtlarında
gerekli işlemi yapmak zorundadırlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Muafiyetler ve Listeler
Muafiyetler
MADDE 65. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının, kuruluş
amaçlarını gerçekleştirmek ve bu amaçlarına uygun olarak kullanılmak
üzere iktisap ettikleri ve edecekleri gayrimenkuller ile bu kuruluşların
görevleri dolayısıyla elde ettikleri gelirler, katma değer vergisi
ve emlak vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.
Listeler
MADDE 66. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan ve
olağanüstü genel kurul toplantılarına katılacak üyeleri belirleyen
ve seçim kuruluna verilecek olan genel kurul toplantısına katılacaklar
listesi, Maliye Bakanlığı ile Konfederasyonun görüşü alınarak Bakanlıkça
belirlenen ücret karşılığında ilgili esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşu
tarafından Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından temin edilir.
Tahsil edilen ücret tutarları bütçeye gelir kaydedilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Esnaf ve Sanatkârlar Sicili
Sicil teşkilatı ve personeli
MADDE 67. — Esnaf ve sanatkârların sicillerinin, sağlıklı ve güvenli
bir şekilde Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında tutulması
ve yayınlanmasını teminen ticaret davalarına bakan asliye hukuk
mahkemeleri gözetiminde ve kurulu bulunduğu il idari sınırları içerisinde
çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak Esnaf ve
Sanatkâr Sicil Müdürlüğü kurulur. Sicilin personel ücretleri ve
diğer giderleri birlik tarafından karşılanır.
Sicil işlemleri birlik yönetim kurulunun teklif edeceği aday veya
adaylar arasından Bakanlık tarafından onaylanacak sicil müdürleri
tarafından yürütülür. Sicil müdürlerinin en az ön lisans diplomasına
sahip olmaları ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci
maddesindeki genel şartları haiz bulunmaları gereklidir. Gerek görülmesi
halinde en az lise mezunu olmak kaydı ile sicil müdürüne yardımcı
olacak personelin ataması birlik yönetim kurulunca yapılır ve Bakanlığa
bilgi verilir. Sicil müdürlerinin ve personelinin görevden alınmaları
atanmalarındaki usule tabidir.
Bakanlık, sicil müdürlerinin ve diğer sicil personelinin işlemlerini
her zaman denetlemeye ve görevden alınmasını ilgili birlik yönetim
kurulundan istemek de dahil olmak üzere gerekli tedbirleri almaya
yetkilidir.
Sicil müdürleri, sicil kayıtlarını mevzuata ve gerçeklere uygun
olarak tutmak ve izlemekle görevli ve sorumludur. Sicil kayıtları
üzerinde suç işledikleri belirlenen sicil teşkilatı personeli hakkında
bu suçlarından ve diğer mevzuata aykırı işlemlerinden dolayı kamu
görevlileri hakkındaki cezalar uygulanır.
Türk Ticaret Kanununun, ticaret siciline ilişkin 26 ila 40 ıncı
maddelerinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri Esnaf ve Sanatkâr
Sicil Müdürlüğü hakkında da uygulanır.
Sicile kayıt mecburiyeti ve sicil işlemleri
MADDE 68. — Bu Kanun kapsamındaki esnaf ve sanatkârlar, yanlarında
çalışanlar hariç, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren durumlarını
otuz gün içinde bağlı bulundukları sicile tescil ve Sicil Gazetesinde
ilan ettirmekle yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmediği
tespit edilenler birlik tarafından ruhsat vermekle yetkili ilgili
kurum ve kuruluşlara bildirilir. İlgili kurum ve kuruluşlar, sicil
kaydı yapılana kadar bunların faaliyetlerini durdurur. 3308 sayılı
Meslekî Eğitim Kanunu kapsamına alınan il ve mesleklerde faaliyette
bulunacak esnaf ve sanatkârlardan sicile kayıt sırasında meslek
dalı ile ilgili ustalık belgesi istenir.
Esnaf ve sanatkârların sicile kayıtlarında, kendilerinin vergi
mükellefi ya da vergiden muaf olduklarının belgelenmesi istenir.
Esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyette bulunabilmeleri ve ilgili
odaya kaydedilmeleri için sicile kayıtları şarttır ve sicile her
bir meslek için ayrı kayıt yapılması gereklidir. Sicile kaydı yapılan
esnaf ve sanatkârların ilgili odaya kayıt için bilgilerinin gönderilmesi,
sicil tarafından elektronik ortamda Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanında gerçekleştirilir. Esnaf ve sanatkârlar kayıt beyannamelerindeki
hususlarda meydana gelen değişiklikleri en geç otuz gün içinde sicile
bildirmek zorundadırlar.
Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda
yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf
ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanlar kendileri istemedikçe ticaret
siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki
odalara kayda zorlanamazlar. Ancak, yıllık alış veya satış tutarları
ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin
altı katını aşanların kayıtları, sicil marifetiyle ticaret siciline
aktarılır.
Tescili gerektiren olay veya işlemlerin tamamen veya kısmen sona
ermesi veya ortadan kalkması halinde sicildeki kayıt ilgilinin talebi
üzerine kısmen veya tamamen silinir.
Sicil müdürü tarafından öldüğü belirlenen ve varisleri tespit edilemeyen
esnaf ve sanatkârların sicil kayıtlarının silinmesi ve bu hususun
Sicil Gazetesinde ilanı doğrudan ve ücretsiz olarak yapılır. Bu
durumdaki işlemlerden 492 sayılı Harçlar Kanununda belirtilen harçlar
tahsil edilmez.
Sicil işlemleri, sicil müdürleri ve personeli tarafından elektronik
ortamda Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında gerçekleştirilir.
Kayıt ve tescil harcı
MADDE 69. — Esnaf ve sanatkârların sicile kayıt ve tescil harçlarının
tutarı 492 sayılı Harçlar Kanununun Ticaret Sicili Harçları hükümlerine
göre hesap edilecek harcın yarısıdır. Alınan bu harcın yarısı ilgili
birliğe gelir kaydedilir.
Sicil Gazetesi
MADDE 70. — Sicile kayıt edilen ve ilanı gereken hususlar, Bakanlığın
gözetim ve denetimi altında Konfederasyon tarafından Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanı kullanılarak elektronik ortamda Türkiye
Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesinde yayınlanır.
Sicil Gazetesinin çıkarılmasına ilişkin esasları tespit, yayım
işlerini sevk ve idare etmek ve Bakanlık ile Konfederasyon arasındaki
çalışmaları koordine etmek üzere; Bakanlık Müsteşarının başkanlığında,
ilgili müsteşar yardımcısı, Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürü ve
genel müdür yardımcıları ile Konfederasyon genel sekreteri, genel
sekreter yardımcısı ve Sicil Gazetesi müdüründen oluşan Sicil Gazetesi
komitesi kurulur.
Sicil Gazetesinde yayınlanacak ilan ücretleri Sicil Gazetesi komitesinin
teklifi ve Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girecek bir tarife ile
belirlenir. Sicil Gazetesi ilan ücretleri sicil tarafından elektronik
ortamda tahsil edilir ve Sicil Gazetesi hesabına elektronik ortamda
aktarılır.
BEŞİNCİ KISIM
Eğitim
Eğitimin kapsamı, pratik meslek eğitimi ve denetimi
MADDE 71. — Bu Kanunun meslekî eğitime ilişkin hükümleri ile 3308
sayılı Meslekî Eğitim Kanununun esnaf ve sanatkâr kesimindeki pratik
meslek eğitimini düzenleyen hükümleri Bakanlık, Millî Eğitim Bakanlığı
ve Konfederasyonun işbirliği ile bütünlük içinde yürütülür. Esnaf
ve sanatkârların meslekî eğitimleri, esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşları ile Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim
Genel Müdürlüğü tarafından ortaklaşa planlanır, yürütülür, değerlendirilir
ve denetlenir.
Eğitimin organizasyonu
MADDE 72. — Bu Kanunda ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda
belirlenen amaçlar doğrultusunda esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında
çalışan çırak ve kalfaların, pratik meslek eğitimini gerçekleştirmek,
her kademedeki esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının asli görevidir.
Esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak ve kalfaların,
meslekî eğitimlerini organize etmek için esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının bünyesinde birer meslekî eğitim danışmanlığı birimi
kurulur.
Meslek Eğitimi Fonu
MADDE 73. — Esnaf ve sanatkârların her türlü meslek eğitimi faaliyetini
gerçekleştirmek ve desteklemek amacıyla Konfederasyon bünyesinde
Meslek Eğitimi Fonu kurulur.
Fonun kaynakları;
a) Konfederasyon bütçesine her yıl bu amaçla konacak ödenekler,
b) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının eğitim bütçelerinden
ödeyecekleri paylar,
c) Yapılacak bağışlar ve diğer gelirlerden,
Oluşur.
Fonda toplanan kaynak, sadece esnaf ve sanatkâr kesimine yönelik
yapılacak meslekî eğitim ile bu eğitimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması
amacıyla kullanılır.
Meslek eğitiminin finansmanı
MADDE 74. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları bu Kanunda
belirtilen meslek eğitimine ilişkin görevleri yerine getirmek için,
katılma paylarının hesaplanmasında kullanılan yöntem esas alınarak,
yıllık gayri safi gelirlerinin % 5'ini ayırmak suretiyle eğitim
bütçesi yapmak zorundadırlar.
Odalar ayırdıkları bu payın beşte birini birliğe, beşte birini
varsa federasyona, beşte birini Konfederasyon bünyesindeki Meslek
Eğitimi Fonuna, hesap yılını takip eden mart ayı sonuna kadar öderler.
Geri kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim için kullanırlar.
Birlik ve federasyonlar ayırdıkları bu payın beşte birini Konfederasyon
bünyesindeki Meslek Eğitimi Fonuna öderler, geri kalan miktarı da
kendileri meslekî eğitim için kullanırlar. Konfederasyon ise ayırdığı
payın tamamını Fona aktarır.
ALTINCI KISIM
Yönetmelikler, Geçici ve Son Hükümler
Yönetmelikler
MADDE 75. — Bu Kanunun;
a) 4 üncü maddesindeki karma odalarda kurulacak meslek komitelerinin
kuruluşu ile çalışma usul ve esasları Konfederasyon tarafından,
b) 47 nci maddesindeki, Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin
görevlendirilmesi, görev ve yetkileri ile bunlara ödenecek ücretler
Bakanlık tarafından,
c) 49 uncu maddesinde belirtilen genel kurullarda oy verme işleminin
elektronik ortamda yapılması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık
tarafından,
d) 60 ıncı maddesindeki, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarınca
kullanılacak defter ve makbuzlar ile faaliyet konularına ve mevzuata
uygun nitelikte muamelat, muhasebe, personel işlemlerinin usul ve
esasları Konfederasyon tarafından,
e) 61 inci maddesindeki, kayıt ücretleri ve yıllık aidatlar ile
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenleyecekleri belgeler
ve yaptıkları hizmet karşılığında anılan maddede belirtilen hadler
içinde kalmak kaydıyla iller ve meslek gruplarının özellikleri dikkate
alınarak belirlenecek tarifelere göre tahsil edecekleri ücretler
Konfederasyon tarafından,
f) 62 nci maddesindeki, fiyat tarifelerinin düzenleme usul ve esaslarının
tayin ve tespiti Konfederasyon tarafından,
g) 63 üncü maddesindeki, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi
Belirleme Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasları Bakanlık
tarafından,
h) 67, 68 ve 69 uncu maddelerinde yer alan, sicil işlemlerinin
nasıl yürütüleceği, defter ve kayıtların ne şekilde tutulacağı,
hangi hususların tescil ve ilan edileceği; resen kayıt ve terkin
işlemleri, sicilin denetimi, sicil memurlarına itiraz yolları, sicil
personelinin nitelikleri, sorumluluğu Bakanlık tarafından,
ı) 70 inci maddesindeki, Sicil Gazetesinin çıkarılması ve idare
şekli, giderlerinin karşılanması, gelirlerinin tahsili ve sarfı,
ilan ve ücret tarifesi, kayıtlarının tutulması, muamelat ve muhasebe
işlemlerinin yürütülmesi usul ve esasları ile Sicil Gazetesi komitesi
üyelerine Sicil Gazetesi gelirlerinden karşılanmak ve net aylık
miktarı asgari ücret tutarını geçmemek üzere ödenecek huzur hakları
Bakanlık tarafından,
j) 71, 72 ve 73 üncü maddelerinde yer alan pratik eğitimin verileceği
iş yerleri ve bunların denetimine ilişkin hükümlerinin usul ve esasları
ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununun uygulanmasında henüz kapsam
içine alınmamış il ve meslek dallarında yapılacak uygulama ve verilecek
belgeler ile Meslek Eğitimi Fonunun yönetimi ve fon kaynaklarının
kullanımı Konfederasyon tarafından,
Üç ay içerisinde çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir. Konfederasyon
tarafından hazırlanması öngörülen yönetmelikler Bakanlık onayı ile
yürürlüğe konulur.
Bu Kanunun 4, 16, 26 ve 34 üncü maddelerinde öngörülen örnek ana
sözleşmeler Bakanlıkça altı ay içinde hazırlanır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler ile atıflar
MADDE 76. — 17.7.1964 tarihli ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar
Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer kanunlarda, 507 sayılı
Esnaf ve Sanatkârlar Kanununa yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış
sayılır.
GEÇİCİ MADDE 1. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş
bulunan oda, birlik, federasyon ve Konfederasyonun tüzel kişilikleri
bu Kanunda öngörülen şartları yerine getirmeleri kaydıyla devam
eder.
GEÇİCİ MADDE 2. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce olağan
ve olağanüstü genel kurullarını yapmış ve yapmamış olan esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları, olağan genel kurul toplantılarını
ve seçimlerini 2005 yılında olmak üzere; odalar ekim ayında, birlikler
ve federasyonlar kasım ayında, Konfederasyon aralık ayında, bu Kanuna
göre yeniden yaparlar. Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
halen görevde olan yetkili kurulları, bu Kanuna göre 2005 yılında
yapılacak olağan genel kurul ve seçimlere kadar olan görev sürelerini
mevcut durumları ile tamamlarlar. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden
sonra esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yapılacak olağanüstü
genel kurulları ve seçimleri bu Kanuna göre yapılır ve yetkili organlar
bu Kanuna göre teşekkül ettirilir.
GEÇİCİ MADDE 3. — 15.8.2005 tarihine kadar, mevcut esnaf ve sanatkârlar
odalarına kayıtlı üyelerin üyelik nitelikleri bu Kanunun 7 nci maddesinde
belirtilen şartlara uygun olarak yönetim kurulu tarafından güncelleştirilir.
Sicile kayıtlı olmayıp odaya kayıtlı üyelerle, odaya kayıtlı olmayıp
sicile kayıtlı olan üyelerin eksik işlemleri, sicil tarafından oda
ve sicil numaraları ilgili odayla irtibatlı olarak verilerek tamamlanır.
Ayrıca, odalar; üyelerine ilişkin bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında güncelleştirilmesini 15.8.2005 tarihine
kadar, tamamlamak zorundadırlar. Üyeler de bu süre içinde eksik
bilgilerini odaya ulaştırmak mecburiyetindedirler. Bu çalışmalar
sonucunda vefat ettiği, emekli olarak veya başka bir nedenle mesleğini
icra etmekten vazgeçtiği tespit edilen üyelerin bilgilerini havi
listeler oda yönetim kurulunca sicile bildirilir ve bu kişilerin
sicil ve oda kayıtları silinir. Bu şekilde yapılan terkin işleminden
harç alınmaz ve Sicil Gazetesinde yayımı ücretsiz olarak yapılır.
Oda kayıtları bulunup esnaf ve sanatkâr sicil kayıtları olmayan
üyelerin üyeliklerinin bu yasaya uygun olarak güncellenmesini temin
için üyelik niteliklerini taşımaları kaydıyla ve bir sefere mahsus
olmak üzere 15.8.2005 tarihine kadar esnaf ve sanatkâr siciline
yapılacak kayıtlarında tescil harcı ve herhangi bir masraf alınmaz
ve bunların Sicil Gazetesinde ilanı ücretsiz olarak yapılır.
Oda üyeliğine istinaden Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız
Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu üyesi olan, ancak bu Kanunun
yürürlüğe girmesiyle üyelik şartlarını taşımadıkları için oda üyelikleri
sona erenlerin bu kuruma olan üyelikleri, yükümlülüklerini yerine
getirmeleri kaydıyla devam eder.
Güncelleme çalışmaları sırasında Maliye Bakanlığı, Esnaf ve Sanatkârlar
ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu ve Sosyal
Sigortalar Kurumu gibi kamu kurum ve kuruluşlarının veri tabanlarından
yararlanılır.
GEÇİCİ MADDE 4. — Bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrası,
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan İstanbul
Bilumum Madeni Eşya Sanatkârları Odaları Birliği için uygulanmaz.
Bu Birlikte İstanbul Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğüne bağlı bir
sicil müdür yardımcısı görev yapar.
GEÇİCİ MADDE 5. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren;
a) Yıllık aidatlarını, 31.12.2003 tarihine kadar ödemeyen oda üyelerinin,
bu tarihten önceki dönemlere ilişkin yıllık aidat borçları ve gecikme
zamları,
b) Katılma ve eğitim paylarını, 31.12.2003 tarihine kadar ödemeyen
oda, birlik ve federasyonların, bu tarihten önceki dönemlere ait
katılma ve eğitim payı borçları ve gecikme zamları,
2004 yılına ait yıllık aidat, katılım payı ve eğitim payları asıllarının
üç ay içinde ödenmesi kaydıyla terkin olunur.
31.12.2003 tarihinden önceki dönemlere ait yıllık aidat ve gecikme
zammı borcu olup oda tarafından kanuni yollara başvurulduğu halde
adresinde bulunamayan ve gayrifaal olduğu anlaşılan üyeler oda yönetim
kurulunca tespit edilerek sicil ve oda üyelik kayıtlarının silinmesi
için sicile bildirilir; bu şekilde yapılan terkin işlemlerinin Sicil
Gazetesinde yayımı ücretsiz olarak yapılır ve harç alınmaz.
GEÇİCİ MADDE 6. — 15.8.2005 tarihine kadar, yapılacak güncelleme
çalışmaları sonucunda aktif üye sayıları 100'den az olan odalar,
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında Bakanlıkça tespit edilir
ve bu odalar mahkeme kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden fesih
olmuş sayılırlar ve durum Bakanlık tarafından ilgili birliğe bildirilir.
Bu odalar hakkında ilgili birlik tarafından bu Kanunun 15 inci maddesinin
son fıkrasındaki fesih ile ilgili hüküm uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 7. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre tesis edilmiş bulunan
ajanlıklar kendiliğinden lâğvolur ve haklarında bu Kanunun 15 inci
maddesinin son fıkrasındaki fesih ile ilgili hüküm uygulanır. Ajanlık
üyeleri 15.8.2005 tarihine kadar, sicil tarafından bu Kanunun 6
ncı maddesinde belirtilen esaslar dahilinde ilgili odalara devir
ve kayıt edilir. Bu işlem için üyelerden herhangi bir ücret alınmaz.
Bu ajanlıkların üye kayıt defterleri bağlı olduğu birlik tarafından
muhafaza edilir.
GEÇİCİ MADDE 8. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre büyükşehir statüsündeki
illerin il merkezlerine dahil ilçelerde kurulmuş olan odalar ile
daha sonra büyükşehire dahil edilen ilçelerde kurulmuş odalar mevcut
üyelerini muhafaza ederler. Ancak, daha sonra yapılacak yeni üyelik
kayıtlarında bu odaların çalışma bölgesinde faaliyet gösteren esnaf
ve sanatkârlar isteklerine göre bu odalara veya büyükşehir sınırları
içinde kurulu bulunan ilgili odaya sicil tarafından kaydedilir.
GEÇİCİ MADDE 9. — Sicil Gazetesinin elektronik ortamda yayımlanmaya
başlanmasından önce yayınlanmış nüshaları Bakanlık ve Konfederasyonun
gözetim ve işbirliğinde elektronik ortama aktarılır.
GEÇİCİ MADDE 10. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce genel
sekreter, genel sekreter yardımcısı ve sicil memuru olarak atanmış
olanlarda bu Kanunda belirtilen nitelikler aranmaz; sicil memurları
sicil müdürü olarak atanmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 11 — Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler çıkarılıncaya
kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 12. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ilçelerde
kurulu bulunan ve üye sayıları 100’den aşağı olan odaların, toplam
üye sayıları 100’den aşağı olmaması şartıyla 2005 yılı Ekim ayında
yapacakları genel kurulları öncesinde müşterek genel kurullarını
yaparak birleşmeleri halinde karma oda olarak devam ederler.
Yürürlük
MADDE 77. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 78. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|